Op weg terug naar zijn mariniersbasis in North Carolina na de begrafenis van zijn grootmoeder, stuurde een neerslachtige J.D. Vance door de Appalachen in Virginia toen gladde wegen en pech zijn auto naar een vangrail deden slingeren. In plaats van erdoorheen te breken en van de berg te glijden, stopte de auto op mysterieuze wijze - een ervaring die Vance nu als bijna 'bovennatuurlijk' omschrijft.
'Zelfs tijdens mijn latere jaren als strijdlustig atheïst bleef de ervaring ongemakkelijk op de achtergrond van mijn geest hangen,' schrijft Vance in zijn nieuwe boek, Communion: Finding My Way Back to Faith, dat vooruitlopend op de release van morgen is verkregen. 'Het was alsof het bestond om me te irriteren, om het vertrouwen dat ik had in de wetten van het universum uit te dagen.'
Het boek, een vervolg op Hillbilly Elegy, wordt aangeprezen als een bekeringverhaal dat Vances omarming van het katholicisme in 2019 weerspiegelt. Maar het vertelt ook het verhaal van zijn andere bekering: van fervente Never Trumper naar Donald Trumps vicepresident - een verschuiving waarvan hij volhoudt dat die niet door ambitie werd gedreven, maar door de overtuiging dat Trump een effectieve president was. 'Voor mijn critici was het een politiek cynische manoeuvre om politieke macht te verwerven. Ik betwijfel of ik ooit hun mening zal veranderen,' schrijft hij.
Een groot deel van Communion is een overpeinzing over ethische en spirituele zaken - een misschien niet-zo-subtiele manier om te laten zien hoe hij verschilt van de man die momenteel in het Witte Huis zit, naar wiens ambt Vance naar verwachting in 2028 zal streven. Het boek heeft een opvallend zachtere toon dan Vances sociale media-persoonlijkheid, en de man die stafchef van het Witte Huis Susie Wiles een 'complotdenker' noemde, is niet veel te zien.
Vance waagt zich buiten zijn eigen geloofsreis om de spirituele gezondheid van Amerika te diagnosticeren, en beschrijft een natie die haar christelijke fundamenten heeft verloren. Hij noemt het christendom 'Amerika's credo' terwijl hij toegeeft dat men niet christelijk hoeft te zijn om Amerikaan te zijn. Beide politieke partijen, schrijft hij, zijn 'schuldig aan het terzijde schuiven van de christelijke erfenis van onze beschaving', wat hij in verband brengt met dalende huwelijkscijfers en bevolkingsomvang: 'Onze verlating van de christelijke cultuur is samengevallen met een schijnbare daling van onze collectieve wil om te leven.'
Het boek volgt Vances pad van religieuze afdwaling naar het katholicisme, en merkt een opvoeding op waarin geloof diepgeworteld was maar losstond van de Kerk. Zijn grootmoeder Mamaw, centraal in Hillbilly Elegy, belichaamde een onconventionele religie: 'Ze hield ervan het f-woord te zeggen, en toen ze stierf bezat ze negentig geladen handvuurwapens. Mamaws God paste bij haar: liefdevol en vergevingsgezind, maar taai, veeleisend en mogelijk bewapend.'
Vance erkent dat zijn grootmoeder vond dat abortus legaal moest zijn - een opvallend contrast met zijn eigen zelfbeschreven '100 procent pro-life' standpunten. Hij beschrijft hoe hij rondzwierf tussen pinkster- en zuidelijke baptistengemeenten, allemaal grofweg conservatief, voordat het katholicisme hem intellectueel aansprak 'meer dan wat ik ook had gezien in de seculiere of religieuze werelden waarin ik eerder had geopereerd.'
Na de publicatie van Hillbilly Elegy in 2016 vond Vance een 'comfortabele niche als Trumpscepticus', waarbij hij Trump bekritiseerde 'vanuit een conservatief perspectief terwijl hij zijn kiezers verdedigde.' (Het relaas bagatelliseert zijn eerdere verwijzingen naar Trump als 'verwerpelijk' en een 'idioot' die 'Amerika's Hitler' zou kunnen worden.) Hij verklaart zijn houding toen als sociaal ritueel: 'Ik werd beloond voor het zeggen van slechte dingen over Donald Trump, ook al maakten mijn achtergrond en politiek me een vreemde match voor de elite mediacultuur.'
Tegen zijn Senaatscampagne in 2022 was Vance volledig aan boord van het Trumpisme, met het verspreiden van claims over een gestolen verkiezing en het bagatelliseren van 6 januari. Hij herinnert zich dat hij verbijsterd was toen hij op de shortlist voor Trumps vicepresidentschap belandde en beschrijft een schokkend screeningproces dat alles onder de loep nam, inclusief zijn huwelijk.
Vance crediteert zijn hindoeïstische vrouw Usha met het terugdrijven naar het christendom door haar openheid om de wereld te verkennen. 'Er zit tenminste een beetje ironie in het feit dat mijn niet-christelijke vrouw me hielp terug te leiden naar mijn eigen christelijke geloof,' schrijft hij.