Puerto Rico wacht normaal gesproken in mei op zijn regenseizoen, zoals een tuinier wacht op een tuinslang. Maar 2026 had andere plannen. Eind augustus was de regen het Amerikaanse grondgebied ontvlucht, waardoor droogte zich verspreidde als een ongenode huisgast. Het resultaat: watertekorten, rantsoenering in sommige gemeenschappen, een door de gouverneur uitgeroepen noodtoestand eind juli, en een door de Amerikaanse overheid afgekondigde droogteramp voor meer dan twintig steden en dorpen. Niets zegt 'welkom in het paradijs' als een federale rampenverklaring.

Volgens de U.S. Drought Monitor - een samenwerkingsverband van het National Drought Mitigation Center aan de Universiteit van Nebraska-Lincoln, het USDA, NOAA en NASA - had ongeveer driekwart van Puerto Rico tegen 25 augustus 2026 te maken met op zijn minst matige droogte. De extreme droogtezones (donkeroranje, voor wie het bijhoudt) in het oosten en zuidwesten van het hoofdeiland waren de afgelopen week uitgebreid en beslaan nu maar liefst 44 procent van het grondgebied. Dat is een groot deel van het eiland dat eruitziet als een aardappelchip.

Maar wacht, het wordt nog erger. Slechts drie maanden eerder was geen enkel deel van Puerto Rico geclassificeerd als droogtegebied, en minder dan 20 procent werd als abnormaal droog beschouwd. Ja, u leest het goed: van nul naar 75 procent in drie maanden. Dat is een meteorologische speedrun. De late winter en het vroege voorjaar waren eigenlijk natter dan normaal, volgens een rapport van het National Integrated Drought Information System (NIDIS), maar daarna werd de kraan dichtgedraaid. Van half mei tot half juli ontving het grootste deel van Puerto Rico minder dan 60 procent van de normale neerslag. Zuidelijke en zuidwestelijke gebieden waren nog droger, met minder dan 20 procent van de normale regenval - een tekort van 3 tot 6 inch (76 tot 152 millimeter). Dat is geen droge periode; dat is een regenboycot.

Alsof het gebrek aan regen nog niet genoeg was, maakten hoge temperaturen het erger. San Juan bijvoorbeeld beleefde een van de warmste julimaanden ooit gemeten. Rivierstanden daalden dramatisch, met recordlage waterstanden in waterwegen zoals de Rio Fajardo in het noordoosten van Puerto Rico. Zelfs de rivieren voelen de hitte, en niet op een goede manier.

De druk op de watervoorziening treft zowel bewoners, boeren als veehouders. Sinds begin augustus is er in verschillende gemeenten waterrantsoenering van kracht, volgens nieuwsberichten. Waarnemers wijzen ook op infrastructurele problemen als een factor die de tekorten verergert - want wat is een natuurramp zonder een beetje menselijke hulp? Voor boeren hebben droge bodems de groei van fruit- en cacaobomen, evenals banaan- en koffieplanten, verstoord, wat bijdraagt aan oogstverliezen. Veehouders zien hun hooivoorraden slinken, wat slecht nieuws is voor iedereen die van kaas of steak houdt.

Enter de U.S. Drought Monitor-kaarten, die sinds 1999 worden gepubliceerd en door federale, staats-, lokale en tribale functionarissen worden gebruikt om beslissingen over droogtebestrijding te sturen. Het USDA vertrouwt op deze kaarten als onderdeel van een 'fast track'-proces voor het afgeven van rampenstatus, wat kan helpen bij het sturen van noodhulp en andere middelen naar getroffen gemeenschappen. En dit jaar heeft NASA haar betrokkenheid vergroot: voor het eerst produceren twee NASA-wetenschappers - David Mocko van het Hydrological Sciences Laboratory bij het Goddard Space Flight Center en Jonathan Case van het Marshall Space Flight Center - de wekelijkse kaarten. Mocko, die de update van 18 augustus 2026 voorbereidde, merkte op dat de effecten van de ongewoon hete en droge omstandigheden zichtbaar waren in meerdere soorten satelliet- en grondgegevens, waaronder satellietmetingen van bodemvocht, weermetingen en observaties van rivierstanden en putomstandigheden. Want als je eiland in een woestijn verandert, wil je de beste gegevens mogelijk.

Dus Puerto Rico is droog, de regen is in staking, en NASA is nu in het droogtebewakingsvak. Maar hé, we hebben tenminste kaarten om ons precies te laten zien hoe uitgedroogd we zijn.