Zij is een onwaarschijnlijke voorbode van de klimaatcrisis: een giftige zwart-geel gestreepte spin die mysterieuze patronen in haar web weeft en haar partners als ontbijt verorbert.
De Argiope bruennichi – in de volksmond bekend als de wespspin – is van nature inheems in continentaal Europa, Noord-Afrika en Azië, maar wordt zelden gezien in het noorden en westen van Groot-Brittannië. Maar een volgroeid vrouwtje is voor het eerst in Cheshire gespot door natuuronderzoekers van Chester Zoo, die de grote, felgestreepte spinachtige tegenkwamen in een herwilderd veld.
De soort, die een wesp nabootst om roofdieren af te schrikken, wordt beschouwd als de nieuwste "klimaatvluchteling" die haar leefgebied noordwaarts uitbreidt naarmate de planeet opwarmt.
Vrouwtjes kunnen een lichaamslengte van ongeveer 2 cm bereiken, waarmee het een van de grootste spinnen is die in het Verenigd Koninkrijk voorkomt. "Je kent die grote, dikke huisspinnen wel – die je enorm vindt en de stuipen op het lijf jagen in je woonkamer? Een vrouwtjeswespspin is waarschijnlijk iets groter dan die," zei Scott Wilson, hoofd veldprogramma's bij de dierentuin.
Hoewel ze niet gevaarlijk zijn voor mensen, vallen ze vaak hun partners aan en cannibaliseren ze tijdens of na de copulatie. Mannetjes bereiken meestal slechts ongeveer een kwart van de lengte van de vrouwtjes en uit studies is gebleken dat tot 80% sterft na hun eerste paringspoging, terwijl de rest sterft na hun tweede. Hun lichaam voorziet het vrouwtje vervolgens van waardevolle eiwitten terwijl ze haar eieren produceert.
Het is nog niet bekend hoe de verspreiding van de wespspin, waarvan vorige week ook werd onthuld dat ze westwaarts oprukt naar graafschappen als Worcestershire, Herefordshire en Warwickshire, de lokale ecosystemen in het noorden zal beïnvloeden. "Dat is heel vaak het risico bij dit soort ecologische verschuivingen – we weten niet wat de gevolgen zullen zijn," zei Wilson.
De spin die in Cheshire werd geregistreerd, werd ontdekt op het landgoed van Chester Zoo tijdens een routinematige "bioblitz" om de biodiversiteit te monitoren op 80 hectare grond die voor de natuur wordt gereserveerd. Een expert van de British Arachnological Society bevestigde later dat het de eerste geregistreerde waarneming van de soort in het graafschap was.
"Het was vrij gemakkelijk te spotten," zei Wilson. "Het is een echt grote, kleurrijke spin en de webben zijn enorm en kenmerkend … Ze hebben die dikke zigzag, waarvan sommigen denken dat die er is om UV-licht te weerkaatsen en insecten aan te trekken, maar niemand weet het echt."
Het bredere landgoed van de dierentuin, dat natte weiden, graslanden, bossen en boomgaarden omvat, herbergt al een diverse reeks belangrijke Britse soorten, zoals grote kamsalamanders, dassen en oogstmuizen. Het biedt ook onderdak aan nestelende kerkuilen en tientallen soorten libellen, motten en vlinders.
Wespspinnen komen typisch voor in zonnige, open graslanden in heel Europa. De soort werd in de jaren 1920 voor het eerst in het Verenigd Koninkrijk geregistreerd, maar volgens Wilson zijn er tot nu toe slechts "een handvol" waarnemingen ten noorden van de Midlands geweest. Het is bekend dat spinnetjes grote afstanden afleggen door aan zijden draden in de wind te "ballonvaren", en hij vreest dat de spin die in Cheshire is gespot – door de dierentuin liefkozend 'Wendy' genoemd – de nieuwste aanwijzing is van hoe het opwarmende klimaat de Britse wilde dieren beïnvloedt en "klimaatvluchtelingen" creëert.
"Haar aankomst maakt deel uit van een bredere, zorgwekkender trend," zei hij. "Je raakt behoorlijk opgewonden als je een nieuwe soort spot, maar het grotere plaatje van de klimaatverandering voor soorten is over het algemeen negatief … We zien veel soorten hun verspreidingsgebied veranderen."
Ruby Merriman, biodiversiteitsmanager van het landgoed van Chester Zoo, zei dat wespspinnen langzaam noordwaarts trekken omdat hun zuidelijke leefgebieden in Europa te snel opwarmen om zich aan te passen. "Sommige natuurorganisaties noemen dieren die door klimaatverandering gedwongen worden te migreren 'klimaatvluchtelingen' – dat is een goede term. Ze verhuizen door menselijke activiteit, en we moeten ruimte voor hen maken."
Wilson is bezorgd dat de trend betekent dat invasieve uitheemse soorten, zoals Aziatische hoornaars, zich in de toekomst noordwaarts zullen verspreiden in het Verenigd Koninkrijk, en dat inheemse soorten zullen uitsterven omdat ze niet kunnen migreren of overleven in het veranderende klimaat. Zoals in andere