Dolores Huerta, de icoon van de burgerrechtenbeweging die van 'Sí, se puede!' een strijdkreet maakte die van de Central Valley in Californië tot het Witte Huis te horen was, is woensdag op 96-jarige leeftijd overleden. Activisten, wetgevers en burgerrechtenleiders deden prompt wat mensen doen wanneer een reus de kamer verlaat: ze huldigden een nalatenschap die, anders dan de meeste, de ophef daadwerkelijk verdiende.
In Californië, waar Huerta hielp bij de oprichting van de United Farm Workers (UFW), kwam het verlies aan als een afgelaste oogst. Ze legde de fundamenten van de vakbond in de Central Valley en hielp bij het organiseren van de druivenstaking in Delano in 1965 - een nationale boycot van tafeldruiven die betere lonen en arbeidsomstandigheden opleverde voor druivenplukkers. Verschillende scholen in Californië dragen haar naam, muurschilderingen in de hele staat verbeelden haar gelijkenis, en in 2018 riep Californië 10 april - haar verjaardag - uit tot Dolores Huerta-dag. Dus ja, ze heeft een dag. De meesten van ons mogen blij zijn met een kaartje.
"Van de velden van Californië tot de gangen van het Congres en het Witte Huis, wijdde Dolores haar leven aan het ervoor zorgen dat elke stem - vooral diegenen die maar al te vaak het zwijgen wordt opgelegd - werd gehoord", zei Hector Sanchez Barba, voorzitter van de kiezersmobilisatieorganisatie Mi Familia Vota. "Haar historische strijdkreet, 'Sí, se puede', is niet zomaar een slogan; het is een levende oproep tot actie die miljoenen over de hele wereld blijft verenigen en inspireren."
UFW-voorzitter Teresa Romero pleitte voor een levend monument: "Ons grootste monument voor haar nagedachtenis is dat de vakbond die ze hielp oprichten blijft groeien. Dolores streed tot het einde van haar leven voor landarbeiders. Het grootste eerbetoon aan haar leven is dat haar werk van organiseren doorgaat."
Huerta's nalatenschap bleef niet beperkt tot de staatsgrenzen. Haar portret hangt in sommige Amerikaanse ambassades, scholen in verschillende staten zijn naar haar vernoemd en ze hielp bij het onderhandelen over nationaal immigratiebeleid. Tot haar dood bleef ze nauw betrokken bij het bevorderen van burger- en arbeidsrechten in Washington DC en in de hele VS - het pensioen heeft blijkbaar nooit de memo gekregen.
Eerbetonen stroomden binnen van de grootste politieke namen van Californië, waaronder Nancy Pelosi, de voormalige voorzitter van het Huis, Gavin Newsom, de gouverneur, en voormalig vice-president Kamala Harris.
"Dolores was een dierbare vriendin, en we reageerden allemaal op haar strijdkreet 'Sí se puede', die generaties Amerikanen inspireerde om te geloven in de kracht van collectieve actie", zei Pelosi. "Moge het een troost zijn voor haar familie en dierbaren dat zovelen hun verlies rouwen en in deze droevige tijd voor hen bidden."
"Ik was gezegend Dolores vele jaren te kennen en trots om samen met mijn dierbare vriendin te organiseren voor werkende gezinnen en immigrantenrechten", zei Harris. "Ik zal altijd dankbaar zijn voor haar steun en vriendschap. We zullen haar nalatenschap eren door de strijd voor de waardigheid van ieder mens voort te zetten."
Newsom zei het ronduit: "Dolores Huerta vertegenwoordigde het beste van ons. Californië - en de Verenigde Staten - zouden niet zijn wat we vandaag zijn zonder haar vastberaden geest, haar passie voor gerechtigheid en eerlijkheid, en haar toewijding aan degenen die over het hoofd worden gezien en vergeten."
Alex Padilla, Amerikaans senator voor Californië, sloot zich bij de gevoelens aan: "Het beste eerbetoon dat we kunnen brengen is het werk voortzetten, wat betekent dat we zij aan zij staan met werknemers, burgerrechten verdedigen en ons organiseren voor een rechtvaardiger Californië."
Xavier Becerra, de voormalige procureur-generaal van Californië en voormalig Amerikaans minister van Volksgezondheid die zich kandidaat stelt voor het gouverneurschap, bood een tweetalig afscheid: "¡Adiós, Dolores! Je was overal. Je deed alles. Als je wilt weten waar een leider je naartoe zal brengen, moet je weten waar ze vandaan komt. Dolores liet ons nooit vergeten waar ze vandaan kwam. Si, se pudo [Ja, het is gelukt]."
Wetgevers in de hele VS, waaronder Alexandria Ocasio Cortez, congreslid uit New York, prezen haar baanbrekende nalatenschap. "Decennialang na de Druivenstaking in Delano bleef ze zich organiseren voor de rechten van werkende mensen, vrouwen en immigranten. Ze bleef vechten voor het idee dat wanneer gewone mensen samenkomen, ze het verloop van de geschiedenis kunnen veranderen", aldus Ocasio C