Het is afstudeerseizoen in China, die bitterzoete tijd waarin mutsen worden gegooid, families stralen en miljoenen pas geslagen diploma-eigenaren prompt ontdekken dat de arbeidsmarkt ongeveer evenveel nut voor hen heeft als een hor voor een duikboot.
Dit jaar staat een cohort van 12,7 miljoen afgestudeerden - 480.000 meer dan in 2025 - voor misschien wel het somberste vooruitzicht ooit. Neem Jasmine, een 22-jarige afgestudeerde in accountancy uit Shanghai die de afgelopen maand 150 cv's heeft verstuurd zonder enig succes. "Het is veel moeilijker dan ik me had voorgesteld," meldt ze, wijzend op zowel een tekort aan vacatures als moordende concurrentie voor elke functie die het waagt om weekenden vrij en fatsoenlijke sociale verzekeringen aan te bieden.
China's officiële jeugdwerkloosheidspercentage van 15,6% (16-24 jaar) is eigenlijk vergelijkbaar met het Britse 16,2% en het EU-gemiddelde van 15,1%. Maar de cijfers vangen niet de speciale wanhoop van het concurreren in een economie die sneller draait dan een kat op een hete plaat. Een groeiend aantal afgestudeerden in geesteswetenschappen, kunst en talen ontdekt dat hun vaardigheden niet bepaald in trek zijn, terwijl universiteiten - in opdracht van Peking - "verouderde" opleidingen schrappen en vervangen door glimmende nieuwe tech-gerichte programma's.
Tussen 2021 en 2025 schrapten Chinese universiteiten 12.200 bacheloropleidingen (vooral kunst en geesteswetenschappen) en voegden 10.200 toe in opkomende vakgebieden. Charles Jeffery Sun van China Education International noemt dit een "langverwachte afrekening" die "pijnlijk is voor veel afgestudeerden." Vertaling: als je poëzie hebt gestudeerd, suggereert het universum (en het Politbureau) dat je beter kunt leren coderen.
Om de puinhoop compleet te maken: de Chinese economie vertraagt, met bbp-groeidoelstellingen verlaagd naar 4,5%-5% - het laagste sinds 1991. Voeg agressieve wereldwijde tarieven, zwakke binnenlandse consumptie en een krimpende, vergrijzende bevolking toe, en je hebt een arbeidsmarkt die meer weg heeft van "hongerspelen met spreadsheets" dan van "land van onbegrensde mogelijkheden."
Informele peilingen op Xiaohongshu (China's TikTok-achtige platform) tonen aan dat meer dan 10.000 van de 14.000 respondenten nog steeds werkloos zijn. Een andere peiling wees uit dat 3.317 van de 4.637 "sinds afstuderen werkloos, zich doelloos, verloren en angstig voelen." De term "afstuderen betekent werkloosheid" is een veelgehoorde kreet geworden, naast hartverscheurende roep als "Iemand red me alsjeblieft!"
Afgestudeerden staan voor een Sophie's keuze tussen zielvernietigende banen in de private sector (12-urige werkdagen, weekenddiensten) en stabiele maar lager betaalde overheidsbanen die hypercompetitief zijn. Fan, een afgestudeerde in de geesteswetenschappen van de Sichuan Universiteit, vat het samen: "Als je bij een groot bedrijf werkt, ben je erg bang om ontslagen te worden... Als je een stabielere [overheids]baan hebt, ben je bang dat je niet zoveel verdient als anderen."
Peking heeft een nationale campagne van zes maanden gelanceerd om aanwervingen te stimuleren, en is van plan AI in te zetten om in 2026 via training en stages 12 miljoen stedelijke banen te creëren. De Economist Intelligence Unit merkt op dat de kluseconomie - die al meer dan 200 miljoen mensen telt - inkomsten biedt, maar risico loopt op "langdurige vaardigheidsdevaluatie." Sun zegt dat het beleidsantwoord "rationeel en proactief" is, maar structurele oplossingen zullen tijd vergen.
Voor nu doen miljoenen jonge Chinezen wat mensen altijd hebben gedaan wanneer ze geconfronteerd worden met een onverschillig universum: de realiteit accepteren en hopen dat het beter wordt. Zoals Fan het zegt: "Ik weet niet precies wanneer dat zal gebeuren. Ik weet ook niet wat ik moet doen met de toekomst. Ik kan alleen de realiteit accepteren."