In april verwoestte een natuurbrand 618 hectare nabij de Xeni Gwet'in First Nation in westelijk Canada, wat evacuaties afdwong. De brand werd na een paar dagen geblust, maar de schrik benadrukte een hardnekkig probleem: autoriteiten geven geen waarschuwingen in het Tŝilhqot'in, de enige taal die veel ouderen spreken. Chantu William, een Tsilhqot'in jeugdbeleidscoördinator, merkte op dat ouderen de ruggengraat van de gemeenschap zijn, maar dat ze afhankelijk zijn van de bosbouwploeg van de natie om direct bericht te krijgen. "Het zou fijn zijn als we die preventieve dingen al zelf hadden," zei hij.

Op de bijeenkomst van het VN-Expertmechanisme voor de Rechten van Inheemse Volkeren (EMRIP) deze week in Genève, uitten afgevaardigden van over de hele wereld soortgelijke grieven. Een conceptstudie op basis van meer dan 80 inzendingen legde verbanden tussen historisch onrecht, klimaatverandering en conflict, en stelde dat het handhaven van inheemse rechten de sleutel is tot wereldwijde vrede. Ojot Miru Ojulu, een Anywaa-afgevaardigde uit Ethiopië, zei dat conflict ook structurele ontkenning van zelfbeschikking en uitsluiting van besluitvorming omvat. Viliuia Choinova, een Sakha-activist uit Rusland, merkte op dat haar volk te maken heeft met ongecontroleerde winningsindustrieën, milieuverwoesting en taalverlies. "Mijn taal werd beschouwd als een van de stabielere," zei ze, "maar het gaat heel snel achteruit."

Sara Wilson, een onderzoeker aan de Simon Fraser University, noemt dit een "crisiscommunicatiekloof." Haar onderzoek wijst op onderfinanciering, taalverlies en uitsluiting van crisisbeslissingen. De regering van de Northwest Territories, die 11 officiële talen erkent, geeft alleen waarschuwingen in het Engels en Frans - een falen dat aan het licht kwam tijdens de natuurbranden van 2023. Een paper van Climate Cardinals wees uit dat tot 6,5 miljard mensen worden uitgesloten van klimaatinfo door de dominantie van het Engels. In Aotearoa Nieuw-Zeeland prezen Māori-gemeenschappen die werden getroffen door Cycloon Gabrielle in 2023 - die 11 doden en miljarden schade veroorzaakte - door Māori geleide responscentra, maar riepen op tot een op verdragen gebaseerd kader dat hen beslissingsbevoegdheid geeft.

Inheemse afgevaardigden benadrukten dat hun kennis niet alleen voor hen is. "Inheemse volkeren zijn niet alleen slachtoffers van conflict," zei Choinova, "maar rechthebbenden met de kennis en capaciteit om een rechtvaardige en duurzame vrede vorm te geven."