De afgelopen twee jaar hebben meer dan een dozijn grote banken niet alleen hun klimaatbeloften gebroken - ze hebben de crisis actief verergerd, als een brandweerman die benzine op de vlammen gooit omdat het winstgevend is.

In 2024 en 2025, in aanloop naar de tweede inauguratie van president Donald Trump, verlieten alle zes de grootste banken van het land de Net-Zero Banking Alliance, een vrijwillig klimaatverbond dat kennelijk evenveel bindende kracht had als een pinky swear. De Alliantie werd in oktober volledig opgeheven. Sindsdien hebben anderen, waaronder Royal Bank of Canada, Scotiabank, HSBC, NatWest, Santander en JPMorgan Chase, hun decarbonisatiedoelen verzwakt of geschrapt. Want wie heeft er doelen nodig als je kwartaalcijfers hebt?

Nu blijkt uit nieuw bewijs dat banken hun uitgaven aan fossiele brandstoffen opvoeren - en niet alleen voor het winnen van meer olie en gas, maar ook voor het financieren van de verschuiving van de industrie naar plastics, kunstmest en andere petrochemische producten. Twee rapporten die eerder deze maand zijn uitgebracht, illustreren de trend. Een analyse van het Rainforest Action Network (RAN) en andere milieuorganisaties wees uit dat 's werelds top 65 banken in 2025 $508 miljard hebben bijgedragen aan bedrijven die de ontwikkeling van fossiele brandstoffen uitbreiden. Dat is een stijging van 27 procent ten opzichte van 2024, en meer dan enig ander jaar sinds ten minste 2016. Dat was het dan met netto-nul.

Het tweede rapport komt van de non-profitorganisatie Center for International Environmental Law (CIEL). Het ontdekte dat grote banken tussen januari 2019 en juni 2025 minstens $591 miljard aan leningen en underwriting hebben gegeven aan 's werelds top 15 petrochemische bedrijven. Een deel daarvan kwam ten goede aan geïntegreerde olie- en gasbedrijven; het bedrag dat CIEL direct kon toeschrijven aan petrochemische activiteiten was $252 miljard. Ter context: het BBP van Nieuw-Zeeland is ongeveer $279 miljard. Dus banken leenden bijna een heel Nieuw-Zeeland aan geld om plastic te maken.

Samen suggereren de rapporten dat grote financiële instellingen een langetermijnstrategie voor de fossiele-brandstofindustrie mogelijk maken: het compenseren van de dalende vraag naar olie en gas in energie en transport met een boom in petrochemicaliën. Oliegiganten als Exxon Mobil, Shell en Saudi Aramco hebben zwaar geïnvesteerd in dit veld door meerderheidsbelangen te verwerven in plastic- en chemiebedrijven en olieraffinaderijen aan te passen om een verschuiving in productie op te vangen. Want als je het niet kunt verbranden, kun je er altijd je boterham in wikkelen.

Deze investeringen weerspiegelen projecties van het Internationaal Energieagentschap dat plastics, landbouwchemicaliën en andere petrochemische producten tot 2030 meer dan een derde van de groei in de olievraag zullen uitmaken, en tegen 2050 bijna de helft - veel meer dan andere sectoren zoals luchtvaart en scheepvaart. "Petrochemicaliën zijn niet zomaar een groeigebied voor fossiele-brandstofbedrijven," zei Ximena Banegas, een plastic-campagnevoerder voor CIEL. "Ze zijn een bewuste en cruciale strategie om ervoor te zorgen dat we fossiele brandstoffen blijven gebruiken." Missie geslaagd?

Bank of America, Citigroup, JPMorgan Chase en de Japanse bank Mizuho Financial behoorden tot de topbanken die de financiering voor de uitbreiding van fossiele brandstoffen vorig jaar verhoogden, zo bleek uit de analyse van RAN. Alle 65 banken die het analyseerde, verhoogden de financiering voor nieuwe olie- en gasexploratie, transport en raffinage. Maar de grootste groei was voor transport - inclusief nieuwe pijpleidingen en kapitaalintensieve LNG-exportterminals, die een decennialange toewijding aan het gebruik van methaangas kunnen creëren. "Het is over het algemeen teleurstellend," zei Allison Fajans-Turner, een senior energie-financieringscampagnevoerder voor RAN. "Banken blijven helaas winst boven verantwoordelijk maatschappelijk handelen stellen." Ze merkte op dat de financiering van fossiele brandstoffen steeds meer geconcentreerd raakt bij een kleiner aantal grote banken, voornamelijk in Noord-Amerika en Japan, terwijl verschillende Europese banken zijn begonnen met het terugschroeven van de financiering. Dus tenminste sommige banken hebben een greintje fatsoen.

Het rapport van RAN keek niet direct naar financiering voor petrochemische productie, maar