W środę dwóch pilotów NASA spakuje swoje drugie śniadanie, wsiądzie do samolotu badawczego i wystartuje z lotniska Keflavik na zachodnim krańcu Islandii. Polecą na północ w kierunku Grenlandii, a następnie skręcą na południe, po łagodnie zakrzywionym kursie, 40 mil (64 km) od islandzkiego wybrzeża. Ich misja: gonić zaćmienie. A raczej to zaćmienie będzie gonić ich – z prędkością ponad 2000 mph (3200 km/h) nad oceanem poniżej.

Na wysokości 50 000 stóp (15 000 metrów) cień Księżyca dogoni ich od tyłu, a pilot będzie celował w punkt największego zaćmienia, gdy cień ich dogoni. Dla każdego stojącego bezpośrednio pod spodem – lub płynącego, biorąc pod uwagę geografię – świat pogrąży się w ciemności na 2 minuty i 18 sekund. Ale lecąc z prędkością 460 mph wzdłuż ścieżki zaćmienia, pilot wydłuża całkowite zaćmienie do prawie 3 minut. Więcej czasu na gapienie się w zasłonięte Słońce, bo czemu nie przedłużać kosmicznego dramatu?

Cary Klemm, operator sprzętu sensorycznego w Johnson Space Center NASA w Houston, który latał na misjach zaćmieniowych, opisał doświadczenie na dużych wysokościach: „Wielka różnica polega na tym, że w kokpicie samolotu na wysokości 50 000 stóp jest bardzo jasno od słońca. Nie ma chmur nad tobą, a potem nagle uderza cię ten cios cienia”. Dodał: „Czujesz spadek temperatury; zauważasz, że potrzebujesz więcej światła z instrumentów, i to jest takie dziwne, niesamowite cienie, które cię otaczają. Owijają się wokół widoku w kokpicie”.

W stożku nosowym samolotu WB-57 ukryte są cztery kamery. Będą robić dziesiątki zdjęć na sekundę przesłoniętego Słońca w różnych długościach fal. Obrazy powinny uchwycić duże, pętlowe wstęgi plazmy zwane protuberancjami oraz eksplozje magnetyczne zwane nanopłomieniami. Tylko przy zasłoniętej tarczy Słońca możliwe są takie obserwacje.

„Jestem super podekscytowany” – powiedział dr Amir Caspi, główny badacz misji w Southwest Research Institute w Boulder w Kolorado. „Zaćmienia Słońca dają nam możliwość prowadzenia badań, których nie moglibyśmy przeprowadzić w żadnym innym czasie”.

Pomimo nazwy, nanopłomienie mają moc, każde uwalnia energię tysięcy bomb atomowych. Przynajmniej częściowo wyjaśniają, dlaczego korona, zewnętrzna atmosfera Słońca, jest tak gorąca – ponad 1 000 000°C – podczas gdy powierzchnia ma zaledwie 6 000°C. Samoloty są trudne do pobicia w tych obserwacjach. Kamery naziemne mają chmury i zakłócenia atmosferyczne; kamery kosmiczne są ponad tymi problemami, ale mogą przesłać tylko ograniczoną ilość danych. „Jak możesz sobie wyobrazić, to są terabajty informacji” – powiedział Caspi.

WB-57 jest oparty na bombowcu English Electric Canberra, taktycznym bombowcu nuklearnym RAF z czasów zimnej wojny, i lata nad chmurami w stratosferze. Inne samoloty były używane do misji zaćmieniowych. W 1923 roku marynarka USA wysłała flotę dwupłatowców, aby obserwować zaćmienie, bez większego sukcesu. Pięćdziesiąt lat później naukowcy przekonali Francuzów do wycięcia dziur w dachu prototypu Concorde; pędząc nad Saharą z prędkością Mach 2, dotrzymali kroku cieniowi zaćmienia przez 74 minuty.

Im więcej naukowcy wiedzą o Słońcu, tym lepiej powinni rozumieć pogodę kosmiczną – grad energetycznych cząstek i promieniowania niebezpiecznego dla astronautów, satelitów, a nawet sieci energetycznych i komunikacji na Ziemi. Caspi powiedział: „Zrozumienie pogody kosmicznej jest kluczowe dla nas jako technologicznego gatunku, a zaczyna się od zrozumienia procesów na Słońcu”.

Zaćmienia to jednak nie tylko nauka. „Jaki procent ludzkości kiedykolwiek był świadkiem całkowitego zaćmienia Słońca? To ułamek ułamka procenta” – powiedział Caspi. „Jeśli należysz do tej rzadkiej grupy, jesteś połączony z Ziemią, Słońcem i Układem Słonecznym. To zapiera dech w piersiach. Sprawia, że czujesz się bardzo wyjątkowy, ale także bardzo mały, bo jesteś tym małym pyłkiem we wszechświecie”.