Moderne afslankmedicijnen hebben een vies klein geheimpje: ze kunnen ook spiermassa verminderen. Maar onderzoekers van het Weizmann Institute of Science hebben een eiwit genaamd MTCH2 geïdentificeerd – liefkozend 'Mitch' genoemd – dat op een dag dat probleem zou kunnen helpen oplossen terwijl het ook de vetverbrandingsoven van het lichaam opvoert.

In een studie gepubliceerd in het EMBO Journal ontdekte het team dat het uitschakelen van Mitch in menselijke cellen de verbranding van vetten en koolhydraten versnelt, terwijl tegelijkertijd de vorming van nieuwe vetcellen wordt verminderd. De bevindingen bouwen voort op eerdere muizenstudies die aantoonden dat dieren zonder Mitch in hun spieren fysiek fitter werden, een groter uithoudingsvermogen ontwikkelden en opmerkelijk resistent waren tegen obesitas. Natuurlijk.

Prof. Atan Gross en zijn collega's merkten jaren geleden al iets vreemds op: toen ze Mitch in muisspierweefsel onderdrukten, vermeden de dieren niet alleen obesitas, maar ontwikkelden ze ook meer spiervezels die grote hoeveelheden zuurstof verbruiken, wat het uithoudingsvermogen en de hartfunctie verbeterde. De voor de hand liggende vraag: hoe zorgt het uitschakelen van één eiwit ervoor dat zowel obesitas wordt voorkomen als het uithoudingsvermogen wordt verbeterd?

Het antwoord ligt in mitochondriën, de cellulaire krachtcentrales. Mitch reguleert mitochondriale fusie – wanneer het afwezig is, breken mitochondriën uiteen in kleinere, minder efficiënte eenheden. Cellen compenseren door meer brandstof te verbranden, waaronder vetten, koolhydraten en eiwitten. In de nieuwe studie, geleid door promovendus Sabita Chourasia, gebruikte het team genetische manipulatie om Mitch uit menselijke cellen te verwijderen. Zonder Mitch versplinterde het mitochondriale netwerk, waardoor cellen in een constante energieschaarste kwamen te verkeren. 'Na het verwijderen van Mitch onderzochten we om de paar uur het effect op meer dan 100 stoffen die deelnemen aan de stofwisseling,' legt Chourasia uit. 'We zagen een toename in cellulaire ademhaling.' De veranderde cellen verbruikten meer brandstof, vooral vet. 'We ontdekten dat het verwijderen van Mitch leidde tot een grote daling van vetten in membranen,' zegt Gross. 'Mitch bepaalt het lot van vet in menselijke cellen.'

Maar wacht, er is meer. Eerdere studies toonden aan dat vrouwen met obesitas vaak verhoogde Mitch-niveaus hebben. Toen de onderzoekers Mitch uit vetvoorlopercellen (progenitorcellen genaamd) verwijderden, hadden die cellen moeite om uit te groeien tot volwassen vetopslagcellen. 'De omgeving die in deze cellen werd gecreëerd, was niet bevorderlijk voor de synthese van nieuwe vetten,' legt Gross uit. Cellen zonder Mitch verbrandden niet alleen meer vet, maar hadden ook moeite om nieuwe vetcellen aan te maken. Het is als een twee-voor-één deal in metabolisch kattenkwaad.

Hoewel het werk nog ver verwijderd is van een behandeling – uitgevoerd in cellen, niet in mensen – onthullen de bevindingen een biologische route die zowel energiegebruik als vetopslag beïnvloedt. Het targeten van Mitch zou uiteindelijk een nieuwe strategie kunnen bieden om obesitas te bestrijden terwijl spiermassa behouden blijft, waarmee een van de meest hardnekkige nadelen van moderne afslanktherapieën wordt aangepakt. De studie omvatte onderzoekers van het Weizmann Institute, de University of Pennsylvania en de University of Texas at San Antonio. Prof. Gross bekleedt de Marketa & Frederick Alexander Professorial Chair, en zijn onderzoek wordt ook ondersteund door Amnon Shoham. Materiaal verstrekt door het Weizmann Institute of Science.