De Schotse Conservatieven hebben iets gedaan wat ze in meer dan een halve eeuw niet voor elkaar hebben gekregen: een tussentijdse verkiezing voor Westminster winnen. Douglas Lumsden, een Tory-MSP, nam Aberdeen South over van de SNP, die de zetel had vrijgemaakt toen Stephen Flynn besloot dat hij liever Schotlands minister van Economische Zaken was dan parlementslid.
Lumsdens overwinning komt echter met een twist. Dankzij Holyroods verbod op dubbele mandaten moet hij aftreden uit het Schotse parlement, slechts zes weken nadat hij herkozen is als MSP voor North East. Dat is ongeveer het politieke equivalent van de loterij winnen en onmiddellijk te horen krijgen dat je het lot moet teruggeven.
De tussentijdse verkiezing werd uitgelokt toen Flynn en zijn SNP-collega Stephen Gethins ontslag namen uit het Lagerhuis nadat ze in Holyrood waren gekozen. De SNP slaagde er wel in Arbroath and Broughty Ferry te behouden, waar Lara Bird de zetel voor de partij hield, maar ze moeten leven met de pijn van het verlies van Aberdeen South.
Lumsden, een voormalig olie- en gaswerker, framede zijn overwinning als een boodschap aan de Britse regering: "De vernietiging van de olie- en gasindustrie moet nu stoppen." Hij versloeg SNP-kandidaat Richard Thomson met meer dan 6.000 stemmen, waarbij de Tories bijna de helft van alle uitgebrachte stemmen haalden. Conservatief leider Kemi Badenoch noemde het resultaat "significant", vooral omdat sommige kiezers "nog nooit eerder Conservatief hadden gestemd". Ze voegde eraan toe dat haar partij "werkt om het vertrouwen van het land terug te winnen", wat een beetje is alsof je zegt dat je weer bij je ex wilt komen die je in 1967 dumpte.
In het zuiden won Andy Burnham, burgemeester van Greater Manchester, de tussentijdse verkiezing in Makerfield, wat blijkbaar zijn ticket is om Sir Keir Starmer uit te dagen voor het Labour-leiderschap. Want niets zegt "Ik ben klaar om het land te leiden" als het winnen van een tussentijdse verkiezing in een veilige zetel.
De nederlaag in Aberdeen South komt slechts zes weken nadat de SNP een comfortabele overwinning behaalde bij de Schotse verkiezingen. Binnen enkele weken werd de partij opgeschrikt door een schandaal rond voormalig hoofd Peter Murrell, die in de rechtbank toegaf gedurende twaalf jaar meer dan £400.000 aan SNP-gelden te hebben verduisterd. Dus, weet je, zware week.
Flynn nam het verlies met de gratie van een man die het vaker heeft gezien: "Een zware avond in Aberdeen waar sommigen flink over zullen moeten nadenken." Hij merkte op dat de SNP de zetel verloor en terugwon in respectievelijk 2017 en 2019, en voegde eraan toe: "Ik twijfel er niet aan dat we dat opnieuw kunnen doen."
Lumsden heeft 49 dagen om af te treden als MSP, waarna zijn Holyrood-zetel naar de volgende kandidaat op de lijst van de Conservatieven voor North East Scotland gaat, raadslid James Adams uit Fraserburgh. De laatste keer dat de Tories een tussentijdse verkiezing voor Westminster wonnen in Schotland was in 1973, en de laatste keer dat ze een zetel wonnen was in 1967. Dus, baby steps.