Zes maanden na een hantavirusuitbraak die dreigde internationaal te gaan, en met een ebola-noodsituatie die nog steeds koppig weigert zich af te ronden, komt het bericht dat een Russische laboratoriummedewerker mogelijk is overleden aan longpest. Niets zegt "wereldwijde gezondheidsgemeenschap" zo treffend als een dodelijk pathogeen dat geen grenzen respecteert, terwijl de mensen die het moeten indammen verwikkeld blijven in geopolitiek geruzie, wederzijds wantrouwen en een gedeelde toewijding aan het niet terugbellen van telefoontjes.

Russische functionarissen hebben de berichten afgezwakt, en het risico op internationale verspreiding lijkt laag. Onbehandelde longpest is vaak fataal, ja, maar vroege antibiotica en lokale ringcontainment beteugelen uitbraken betrouwbaar. Dus het goede nieuws: dit is waarschijnlijk niet de sequel. Het slechte nieuws: de episode ontbloot 's werelds biosafety- en biosecurity-verdediging als een lappendeken van hoop en ducttape. We worden geconfronteerd met zoönotische spillovers van nieuwe pathogenen, gevaarlijk gain-of-function-onderzoek (dat is de studie van hoe pathogenen dodelijker of overdraagbaarder worden, voor wie thuis de score bijhoudt), en zwakke laboratoriumveiligheidsmaatregelen - allemaal nu versterkt door vooruitgang in kunstmatige intelligentie. Want wat deze tijdlijn nodig had, was AI die kwaadwillenden kon helpen pathogeniciteit te verhogen of geheel nieuwe pathogenen te creëren.

De vermoedelijke pestcase in Rusland doet griezelig denken aan de vroege COVID-19- en SARS-reacties. Het Kremlin heeft de case niet gemeld aan de Wereldgezondheidsorganisatie, zoals wettelijk vereist onder de internationale gezondheidsregels. In plaats daarvan hoorde de WHO ervan via mediaberichten - het internationale volksgezondheidsequivalent van ontdekken dat je ontslagen bent via een tweet. Toen de WHO officieel om verificatie verzocht, bood Rusland vage verzekeringen. Er is geen transparantie over het onderzoek in het Siberische lab of de omstandigheden van de infectie.

De blootstelling van de Russische laboratoriummedewerker aan longpest roept ernstige biosecurity-vragen op. Tot nu toe lijkt de faciliteit in Irkoetsk zich te richten op civiele surveillance en onderzoek naar regionaal endemische ziekten. Pathogeenonderzoek naar bacteriën zoals Yersinia pestis (pest) of anthrax kan volkomen legitiem zijn - bijvoorbeeld het ontwikkelen van betere antibiotica. Maar het kan ook worden misbruikt voor minder nobele doelen, wat de diplomatieke manier is om te zeggen: "we hebben geen idee wat daar binnen gebeurt."

Rusland en de VS bezitten de enige bekende officiële voorraden van het pokkenvirus, dat catastrofaal zou zijn in verkeerde handen. Amerikaanse inlichtingendiensten stellen ondertussen dat Rusland een actief, offensief biologisch wapenprogramma onderhoudt. Dus dat is geruststellend.

Zonder passende biosafety-controles riskeert gevaarlijk onderzoek laboratoriummedewerkers bloot te stellen en lekken te veroorzaken die grote uitbraken kunnen triggeren. Momenteel zijn er geen internationale systemen gericht op het reguleren of inspecteren van faciliteiten die gain-of-function-onderzoek uitvoeren, het vaststellen van verplichte biosafety-normen voor labs, of het monitoren van AI-capaciteiten die bestaande pathogenen kunnen versterken en bewapenen of nieuwe kunnen creëren. De behoefte aan betere wereldwijde biosafety- en biosecurity-regels is, om de technische term te gebruiken, schreeuwend duidelijk.

De staat van biosecurity wereldwijd is altijd fragiel geweest. Anders dan zijn tegenhanger, het Chemische Wapens Verdrag, is het Biologische Wapens Verdrag kort, zwak en mist het een robuust systeem van verificatie en handhaving. Het is waarschijnlijk dat 50 of meer regeringen actief dual-use-onderzoek steunen dat onder het verdrag is toegestaan en dat kan worden aangepast voor verboden doeleinden. Zelfs puur civiele biologische onderzoeksfaciliteiten missen vaak kernbeveiligingscontroles of blijven kwetsbaar voor kwaadwillende actoren. Met snelle, slecht gemonitorde vooruitgang in AI-gedreven eiwitmanipulatie en mirror-life-onderzoek groeien de mogelijkheden voor accidenteel of opzettelijk misbruik exponentieel. Anthropic onthulde onlangs vijf afzonderlijke incidenten waarbij Claude werd gebruikt in onderzoek dat verband houdt met de ontwikkeling van biologische wapens, maar openbaarmakingen bij grote AI-ontwikkelaars maken duide