Anthony Albanese is deze week in Palau voor het jaarlijkse Pacific Islands Forum, waar regionale veiligheid naar verwachting bovenaan de agenda staat. Maar laten we eerlijk zijn: terwijl China kernwapens test in de Stille Oceaan en de oorlog tussen de VS en Iran de brandstofprijzen opdrijft, zou de echte veiligheidsdreiging wel eens de planeet zelf kunnen zijn die opwarmt tot een krokantje.

China's raketproef in juli, die over meerdere Pacifische landen vloog en landde nabij de exclusieve economische zone van Tuvalu, heeft geleid tot gesprekken over een nieuwe regionale veiligheidsovereenkomst. De premier van de Salomonseilanden, Matthew Wale, noemde het "niet de daad van een vriend", wat rijk is komend van de man wiens land in 2022 een veiligheidsdeal met China tekende. Canberra is sindsdien druk bezig met het aaneenrijgen van bilaterale akkoorden met Tuvalu (2023), Naoero (2024), Papoea-Nieuw-Guinea (2025) en Vanuatu (2026), met Tonga en de Salomonseilanden in de pijplijn. De nieuwste, een Ocean of Peace Alliance met Fiji in juli, is een wederzijds defensiepact dat openstaat voor alle Pacifische landen - want niets zegt vrede als een militaire alliantie.

Ondertussen heeft het conflict in het Midden-Oosten de Stille Oceaan richting een energiecrisis geduwd. Ongeveer 80% van de energie in de regio is afhankelijk van geïmporteerde olie, waarvan een groot deel door de Straat van Hormuz gaat. De Pacifische eilandstaten besteden tussen de 10% en 25% van hun bbp aan fossiele brandstoffen - vergelijk dat met 8% aan onderwijs en 6% aan gezondheidszorg. De jaarlijkse brandstofimportkosten van Fiji kunnen met US$375 miljoen (A$520 miljoen) stijgen als de olieprijzen hoog blijven, wat meer is dan het hele gezondheidszorgbudget. Maar ja, wie heeft er ziekenhuizen nodig als je dieselgeneratoren hebt?

Hernieuwbare energie biedt een oplossing. Het vervangen van diesel door zonne-energie en batterijopslag zou de Pacifische landen ongeveer US$700 miljoen (A$520 miljoen) per jaar kunnen besparen. De president van Palau, Surangel Whipps Jr, wil dat de regio de eerste 100% hernieuwbare energie ter wereld wordt, met US$120 miljoen (A$166 miljoen) nodig om 60 MW aan zonne-energie en opslag toe te voegen, waarmee 90% van de energiebehoefte van Palau wordt gedekt. Dat is een koopje vergeleken met de kosten van niets doen.

Klimaatverandering is door forumleiders "de grootste bedreiging" voor de Pacifische veiligheid genoemd, als echo van hun pleidooi bij de VN-Veiligheidsraad in 2007 dat de gevolgen "niet minder ernstig zijn dan die waarmee naties worden geconfronteerd die worden bedreigd met geweren en bommen." In 2025 was de aarde 1,44°C warmer dan het langetermijngemiddelde, en de oceanen zijn het warmst ooit gemeten, met een recordbrekende El Niño op komst. Het is nu bijna zeker dat de wereld de 1,5°C zal overschrijden, maar met diepe emissiereducties en "net-negatieve" emissies zouden we het tegen het einde van de eeuw kunnen terugdringen.

Pacifische landen verwachten dat Australië de 1,5°C-verbintenis zal herbevestigen, vooral omdat het Fiji en Tuvalu helpt om in oktober een pre-Cop-top te organiseren. Ze zoeken ook financiering voor een Pacifisch klimaatfonds voor aanpassing door gemeenschappen. Sommigen zeggen dat samenwerking duur is, maar investeren in hernieuwbare energie en aanpassing is investeren in gedeelde veiligheid - zelfs terwijl China en de VS hun geopolitieke schaakspel spelen. Wesley Morgan van het UNSW Institute for Climate Risk and Response merkt dit op in een stuk dat oorspronkelijk is gepubliceerd in The Conversation. Dus, terwijl het forum belangrijke leiders mist, zoals Matthew Wale van de Salomonseilanden (die vroeg vertrok om een leiderschapsuitdaging aan te gaan) en anderen, is de boodschap duidelijk: de grootste dreiging zijn geen raketten - het is het weer.