Een jaar geleden werd Friedrich Merz kanselier van Duitsland door meteen te struikelen. Nu is hij blijkbaar nog steeds de poort aan het zoeken. Met een miezerige 19% goedkeuring - de op een na laagste van 24 democratische leiders in een Morning Consult-enquête - bewijst Merz dat zelfs Europa's grootste economie een bodemloze populariteitswedstrijd kan hebben.

De conservatieve christen-democraat trad op 6 mei 2025 aan na een vernederende eerste stemronde in het parlement, waarbij 18 niet-genoemde rebellen hem via geheime stemming een meerderheid ontzegden. Het was een ongelukkig begin voor een coalitie met de sociaaldemocraten, en sindsdien is het alleen maar ongemakkelijker geworden.

Merz-biograaf Daniel Goffart vatte het samen: "De kar zit zeker in de modder." Een sentiment dat ook als onofficieel motto van de regering zou kunnen dienen. Hoge medewerkers beweren echter dat de lage cijfers oneerlijk zijn gezien de uitdagingen - een vijandige Donald Trump, deïndustrialisatie en stijgende brandstofprijzen door de oorlog in Iran. Ze wijzen op prestaties zoals het halveren van nieuwe asielaanvragen, het verhogen van defensie- en infrastructuuruitgaven en het aanpakken van militaire tekorten.

Critici weerleggen dat Merz' grillige communicatiestijl en interne rivaliteit in de regering elk gevoel van gemeenschappelijk doel hebben ondermijnd. De kanselier heeft de gewoonte om terloopse opmerkingen te maken die angst of aanstoot veroorzaken, waarmee hij zich onderscheidt van zijn voorzichtige voorgangers Olaf Scholz en Angela Merkel. "Merz is een impulsieve vent, soms emotioneel," zei Goffart. "En op 70-jarige leeftijd gaat dat waarschijnlijk niet veranderen."

Eind vorige maand verbaasde Merz waarnemers door in een klaslokaal kritiek te leveren op de door de VS geleide oorlog in Iran. Het Witte Huis reageerde met de aankondiging van Trump om ten minste 5.000 Amerikaanse troepen uit Duitsland terug te trekken en nieuwe handelsstraffen op Europese auto's. Niets zegt diplomatieke finesse zoals ruzie zoeken met het lievelingetje van de juf.

Politiek commentator Nils Minkmar vergeleek de situatie met Timmy de verdwaalde walvis - een massief, ooit machtig wezen dat langzaam sterft terwijl mensen vergeefse reddingspogingen doen. "Europa's grootste economie ligt op de zandbank te wachten. Wij zijn Timmy," schreef Minkmar, erop wijzend dat stapsgewijze maatregelen zoals benzinekortingen en belastingaanpassingen een worstelende auto-industrie, belegerd door tarieven en Chinese concurrentie, niet zullen doen herleven.

Politiek consultant Johannes Hillje merkte op dat Merz' gebrek aan ervaring als regeringsleider belangrijke vaardigheidstekorten heeft blootgelegd. "Niemand zal beweren dat deze leider gemakkelijke taken heeft, maar door relatief eenvoudige fouten te maken, maakt hij het regeren nog moeilijker dan het al is." Merz moet een bredere visie bieden dan alleen Duitsers vragen hun broekriem aan te halen voor toekomstige welvaart - een moeilijke verkoop wanneer vertrouwen schaars is.

Ondanks dat de extreemrechtse Alternative für Deutschland in de peilingen leidt, verwierp Goffart doemscenario's. De coalitiepartners zijn "een beetje aan elkaar geketend," zei hij, zonder alternatief dan vol te houden. Zelfs als ze ruziën en het zat zijn, is er geen andere meerderheid in zicht. Dus voor nu blijft de Duitse kar in de modder steken, met Merz aan de teugels, hopend op een sleepdienst.