De American Civil Liberties Union heeft Donald Trumps nieuwste poging om het geboorterechtburgerschap met een executive order te wurgen bekeken, en hun oordeel is ongeveer wat je zou verwachten als je de Grondwet leest: 'Leuk geprobeerd, maar nee.'

Slechts vijf weken nadat het Amerikaanse Hooggerechtshof zijn vorige order over deze kwestie had afgeschoten, ondertekende Trump donderdag twee nieuwe executive orders die kinderen die in de VS geboren zijn uit niet-burgers het staatsburgerschap willen ontzeggen. De ACLU voorspelde in een verklaring die alleen maar omschreven kan worden als 'deze film hebben we eerder gezien' dat de orders hetzelfde lot zullen ondergaan als hun voorganger.

'Het Hooggerechtshof heeft deze kwestie al beslist: geboorterechtburgerschap is gegarandeerd door de Grondwet. Geen enkele extra executive order kan de betekenis van de Grondwet veranderen', zei Cody Wofsy, adjunct-directeur van het Immigrants' Rights Project van de ACLU. 'Elke executive order die probeert het geboorterechtburgerschap te herschrijven, zal hetzelfde lot ondergaan als de vorige.'

Deze quixotische queeste is niet nieuw. In november 2015, tijdens een Republikeinse voorverkiezingsdebat in Orlando, Florida, beloofde Trump een einde te maken aan de plaag van 'ankerbaby's', een term die net zo charmant is als hij klinkt. 'Je kunt het land niet binnenkomen - je bent illegaal, je komt binnen, je gaat zitten, je krijgt je baby, en wij zorgen 85 jaar lang voor de baby!' verklaarde hij. 'Iedereen zegt: 'Nou, je hebt een grondwetswijziging nodig; dat duurt 15 jaar; dat zal nooit gebeuren'. Dat hoeft niet, dat hoeft niet. Je hebt een simpele wet van het Congres nodig. Misschien heb je zelfs dat niet eens nodig.'

Drie jaar later, in een televisie-interview met Jonathan Swan vlak voor de tussentijdse verkiezingen van 2018, hield Trump vol dat hij het met een executive order alleen kon doen. 'Er is me altijd verteld dat je een grondwetswijziging nodig had. Raad eens? Niet dus', zei hij. 'Je kunt het zeker doen met een wet van het Congres', voegde hij er onjuist aan toe, 'maar nu zeggen ze dat ik het gewoon met een executive order kan doen.'

Die minderheidsvisie werd aangehangen door John Eastman, een toen nog onbekende advocaat die decennialang had betoogd dat de garantie van het 14e amendement op burgerschap voor 'alle personen geboren of genaturaliseerd in de Verenigde Staten, en onderworpen aan de jurisdictie daarvan' kinderen van niet-burgers zou moeten uitsluiten. Eastman verwierf later bekendheid door in een opiniestuk in Newsweek uit 2020 te beweren dat Kamala Harris niet in aanmerking kwam voor het vice-presidentschap omdat haar ouders geen burgers waren bij haar geboorte in Oakland in 1964. Hij bedacht ook het plan met de neppe kiesmannen na de verkiezingen van 2020 en werd in april door het hooggerechtshof van Californië uit de balie gezet wegens 'duidelijk en overtuigend bewijs dat hij onware beweringen over de presidentsverkiezingen van 2020 naar voren bracht'.

Trumps obsessie met geboorterechtburgerschap heeft altijd een politiek randje gehad. Zijn opkomst werd gevoed door de valse bewering dat Barack Obama, geboren in Honolulu uit een Amerikaanse moeder en een Keniaanse vader, mogelijk buiten de VS geboren was. Later weigerde hij te bevestigen dat Harris, de dochter van immigranten uit India en Jamaica, een 'natural born Citizen' was die in aanmerking kwam voor het vice-presidentschap, en noemde hij Eastmans vraag 'zeer serieus'.

Donderdag ondertekende Trump twee orders: 'Continuing to Protect the Meaning and Value of American Citizenship' en 'Ending Birth Tourism'. De eerste probeert het staatsburgerschap te ontzeggen aan kinderen van bepaalde niet-burgers, waaronder buitenlandse overheidsfunctionarissen, personeel van internationale organisaties en iedereen die 'een commerciële transactie aangaat om geboorterechtburgerschap te kopen of te verkrijgen'. De tweede verbiedt de toegang aan buitenlanders die naar verluidt naar de VS reizen 'met als doel op Amerikaanse bodem te bevallen', zonder te specificeren hoe die vaststelling wordt gedaan. (Als dit beleid in 2001 had bestaan, had het kunnen voorkomen dat Folarin Balogun, geboren dat jaar uit een moeder die uit Londen op bezoek was, Amerikaans staatsburger was geworden en voor de VS had gespeeld in het WK van deze zomer.)

In het Oval Office gaf Trump een geschiedenisles die elke middelbare schoolleraar zou doen huilen. Hij noemde de beslissing van het Hooggerechtshof 'een zeer, ve