Przybieranie na wadze w dorosłości zwiększa ryzyko raka nawet pięciokrotnie, wynika z badań obejmujących ponad 600 000 pacjentów. Bo najwyraźniej twoje ciało prowadzi dożywotnią kartotekę każdego dodatkowego kilograma i nie jest wyrozumiałe.
Otyłość może powodować 13 różnych nowotworów i uważa się, że jest powiązana z kolejnymi ośmioma. Mniej wiadomo jednak o wpływie na ryzyko raka ilości przybranych kilogramów – i momentu życia, w którym zostały one zdobyte. Aby to zbadać, naukowcy z Uniwersytetu w Lund w Szwecji przeanalizowali dane dotyczące wagi i zachorowalności na raka u ponad 600 000 mężczyzn i kobiet i odkryli, że nie ma bezpiecznego wieku na przytycie.
Badanie, zaprezentowane na Europejskim Kongresie Otyłości w Stambule, mierzyło wagę ponad 250 000 mężczyzn i prawie 380 000 kobiet średnio cztery razy między 17. a 60. rokiem życia. Śledzono również diagnozy nowotworów aż do 2023 roku.
Autorzy odkryli, że zwiększone ryzyko raka – zarówno ogólnie, jak i w przypadku wielu konkretnych typów nowotworów – było związane zarówno z wyższą wagą początkową we wczesnej dorosłości, jak i z przyrostem masy ciała w dorosłości. Anton Nilsson, główny autor i profesor nadzwyczajny w Lund, powiedział: „Im wyższa waga początkowa i im większy przyrost masy ciała, tym wyższe ryzyko raka”.
Mężczyźni, którzy stali się otyli przed 30. rokiem życia, mieli pięciokrotnie wyższe ryzyko raka wątroby, dwukrotnie wyższe ryzyko raka trzustki i nerki oraz o 58% wyższe ryzyko raka jelita grubego w porównaniu z tymi, którzy pozostali szczupli. Kobiety, które rozwinęły otyłość przed 30. rokiem życia, miały czterokrotnie wyższe ryzyko raka endometrium, o 67% wyższe ryzyko raka trzustki, dwukrotnie wyższe ryzyko raka nerki i o 76% wyższe ryzyko oponiaka w porównaniu z tymi, które nigdy nie były otyłe.
U osób, które przybrały na wadze później w życiu, wystąpiły różnice między płciami. U kobiet przybieranie na wadze po 30. roku życia było silnie związane ze zwiększonym ryzykiem względnym raka endometrium, raka piersi po menopauzie i oponiaka – nowotworów, dla których hormony płciowe są uważane za główny czynnik sprawczy. Rak jelita grubego był również silnie powiązany ze zmianami wagi u kobiet.
U mężczyzn związki z nowotworami związanymi z otyłością były natomiast silniejsze w przypadku przyrostów masy ciała poniżej 45. roku życia, najwyraźniej w przypadku raka przełyku i wątroby. Nilsson powiedział, że „byćmoże dlatego, że wcześniejszy przyrost masy ciała daje więcej czasu na działanie procesów biologicznych, takich jak stan zapalny i podwyższony poziom insuliny, na wrażliwe tkanki”.
Ci, którzy przybrali najwięcej na wadze (średnio 32 kg), byli o 7% bardziej narażeni na rozwój raka niż ci, którzy przybrali najmniej – średnio 8 kg. Mężczyźni, którzy przybrali najwięcej, byli prawie trzykrotnie bardziej narażeni na raka wątroby i ponad dwukrotnie bardziej na raka przełyku niż ci, którzy przybrali najmniej. Mieli również trzykrotnie wyższe ryzyko guzów przysadki i ponad 50% wyższe ryzyko raka nerkowokomórkowego, raka wpustu żołądka i raka jelita grubego.
Kobiety, które przybrały najwięcej, miały prawie czterokrotnie wyższe ryzyko raka endometrium i dwukrotnie wyższe ryzyko guzów przysadki, a także znacznie wyższe ryzyko raka nerkowokomórkowego (91%), raka piersi po menopauzie (42%), oponiaka (32%) i raka jelita grubego (31%).
Nawet osoby, które przybrały mniejsze ilości wagi, nadal miały wyższe ryzyko rozwoju raka, co podkreśla potrzebę unikania nadwagi. „Chociaż nasze wyniki nie odnoszą się do żadnych konkretnych interwencji czy zachowań, podkreślają znaczenie utrzymywania stabilnej, zdrowej wagi przez całe dorosłe życie” – dodał Nilsson.
Odnosząc się do wyników, Megan Winter z Cancer Research UK powiedziała: „Nadwaga i otyłość to druga największa przyczyna raka w Wielkiej Brytanii. Rząd powinien zrobić więcej, aby pomóc ludziom łatwiej utrzymać szczupłą sylwetkę. Dalsze działania mające na celu ograniczenie reklamy i promocji niezdrowej żywności, wprowadzenie obowiązkowego raportowania sprzedaży zdrowej żywności oraz uczynienie pożywnej żywności bardziej dostępną dla wszystkich mogłyby pomóc”.
Tags: Uniwersytet w Lund, Cancer Research UK, Otyłość, Europejski Kongres Otyłości, Anton Nilsson, Megan Winter