Suplementy diety dla pszczół miodnych mogą pomóc owadom lepiej znosić stresy temperaturowe związane ze zmieniającym się klimatem – sugerują wstępne badania.

Naukowcy odkryli, że pszczoły robotnice karmione mieszanką probiotyków i inuliny, roślinnego prebiotyku, lepiej znosiły długotrwałe narażenie na zimno niż pszczoły na zwykłej diecie cukrowej. Jednak suplementy nie zapewniały znaczącej ochrony przed ekstremalnym upałem. W testach laboratoryjnych w temperaturze 40°C wszystkie pszczoły ginęły w ciągu kilku dni, niezależnie od diety, choć niektóre otrzymujące wyższe dawki suplementów przeżywały nieco dłużej.

Ekstremalne temperatury stają się coraz powszechniejsze na świecie w wyniku spalania paliw kopalnych, które ogrzewa planetę, choć związek między kryzysem klimatycznym a nietypowymi mrozami w niektórych regionach jest złożony.

Dr Najmeh Sahebzadeh, profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie w Zabol w Iranie i główna autorka badania, powiedziała: „W obliczu nakładających się na siebie niedoborów żywieniowych, patogenów i ekstremalnych zjawisk pogodowych, badanie to ma znaczenie nie tylko dla zdrowia zapylaczy, ale także dla szerszej stabilności ekosystemów i usług, od których zależą systemy żywnościowe”.

Wyniki badania sugerują, że odżywianie może dać pszczołom hodowlanym dodatkową linię obrony przed niektórymi ekstremalnymi temperaturami.

Peter Graystock, adiunkt ds. zdrowia ludzi i zwierząt w Imperial College London, który nie brał udziału w badaniu, powiedział: „Interesujące jest to, że sugeruje to, iż drobnoustroje mogą odgrywać rolę w zmianach klimatu, co nie było dotąd szeroko badane”.

Naukowcy i niezależni eksperci podkreślili, że badanie przeprowadzono na izolowanych pszczołach w klatkach, podczas gdy pełne kolonie w ulach na zewnątrz reagują na upał w sposób, którego nie mogą wykazać izolowane robotnice. „Zachowania na poziomie kolonii… niekoniecznie ujawniłyby się w badaniu klatkowym” – powiedział prof. Giles Budge, niezależny ekspert ds. zdrowia upraw i pszczół miodnych na Uniwersytecie w Newcastle. „Dobrym przykładem jest to, że gdy pszczoły miodne wspólnie machają skrzydłami, mogą poruszać powietrze w gnieździe i obniżać jego temperaturę. Oznacza to, że zachowanie może interweniować, zanim stres termiczny spowoduje śmiertelność”.

Graystock dodał: „Pszczoły miodne zmienią swoje zachowanie, aby spróbować schłodzić ul. Ale przychodzi moment, w którym mogą zrobić tylko tyle”.

W miarę pogłębiania się kryzysu klimatycznego wraz z przyspieszającą utratą bioróżnorodności, pszczoły miodne stają w obliczu narastających presji zagrażających ich bezpośredniemu zdrowiu i długoterminowemu przetrwaniu.

„Pszczoły miodne odgrywają kluczową rolę w nowoczesnym rolnictwie” – powiedział Graystock. „Wiele upraw zależy od zapylania przez owady, a zarządzane kolonie pszczół można przenosić tam i wtedy, gdzie są potrzebne do wsparcia produkcji roślinnej”. Przyznał, że suplementy mogą pomóc pszczołom przetrwać w chłodniejszych warunkach, ale stwierdził, że potrzebne są dalsze badania. „Zima to jeden z najbardziej ryzykownych okresów dla kolonii pszczół miodnych, ponieważ pszczoły nie mogą opuszczać ula, aby żerować, i muszą polegać na zgromadzonych zasobach, aby przetrwać” – powiedział Graystock. „To badanie sugeruje, że suplementy odżywcze i mikrobiologiczne mogą pomóc pszczołom przetrwać niektóre z tych trudnych okresów zimna, chociaż potrzebne są dalsze badania, aby sprawdzić, czy te korzyści występują na poziomie kolonii w rzeczywistym świecie”.

Naukowcy ostrzegli również przed traktowaniem suplementów jako substytutu zdrowszych krajobrazów. „Suplementacja zajmuje się bezpośrednim stresem fizjologicznym, a nie przyczynami leżącymi u podstaw, takimi jak kurczące się żerowiska, fragmentacja siedlisk i narażenie na pestycydy” – powiedziała Sahebzadeh. „To naprawdę musi iść w parze z szerszym pszczelarstwem nastawionym na ochronę przyrody, a nie je zastępować”. Graystock dodał, że poprawa różnorodności kwiatowej i zarządzania krajobrazem sprawiłaby, że pszczoły byłyby mniej zależne od sztucznego karmienia. „Chciałbym myśleć, że suplementy diety nie staną się normą, ponieważ sugerowałoby to, że nie mamy zdrowych krajobrazów, w których pszczoły mogą mieć zdrową żywność” – powiedział.