Kosmiczna mapa pól magnetycznych – największa, jaką kiedykolwiek stworzono – może pomóc naukowcom zgłębić jedną z głównych i najbardziej tajemniczych sił we wszechświecie. Międzynarodowy zespół kierowany przez australijską agencję naukową CSIRO sporządził mapę pól magnetycznych, mierząc światło z prawie 4 milionów galaktyk, które skręcało i podróżowało przez przestrzeń międzygalaktyczną.

Dr Alec Thomson, astronom i astrofizyk z CSIRO, powiedział, że Ziemia, gwiazdy, galaktyki – oraz materia między galaktykami – mają pola magnetyczne, więc mapa umożliwi naukowcom badanie fundamentalnych pytań dotyczących fizyki wszechświata i galaktyki, w której żyjemy. „Nadal nie wiemy, jak powstały pola magnetyczne we wszechświecie ani jak zmieniały się w czasie od Wielkiego Wybuchu. Ta mapa pomaga nam zacząć odpowiadać na te pytania i przyjrzeć się szczegółom magnetycznego wszechświata.”

Encyklopedyczna mapa, opublikowana pod nazwą „SPICE_RACS” (Spectra and Polarisation In Cutouts of Extragalactic Sources from the Rapid ASKAP Continuum Survey), powstała dzięki najpotężniejszemu w kraju radioteleskopowi – Australian Square Kilometre Array Pathfinder, znajdującemu się w obserwatorium Inyarrimanha Ilgari Bundara w Australii Zachodniej. Instrument jest w stanie skanować ogromne obszary nieba i głęboko w odległe zakątki galaktyk.

Prof. Naomi McClure-Griffiths, autorka artykułu i główna naukowiec obserwatorium Square Kilometre Array, powiedziała, że wcześniejsze próby mapowania pól magnetycznych nie obejmowały nawet południowego nieba. „Przez ostatnie 20 lat pracowaliśmy w zasadzie na tym samym zestawie danych” – powiedziała. „Teraz wreszcie możemy odpowiedzieć na kilka wielkich pytań, mając znacznie lepszy obraz magnetycznych struktur wszechświata.” Zbiór danych, pięciokrotnie większy i znacznie bardziej szczegółowy niż poprzednie, został udostępniony naukowcom na całym świecie i opublikowany przez Astronomical Society of Australia.

Prof. Lisa Harvey-Smith, astrofizyk z UNSW Sydney, która nie była autorką artykułu, powiedziała, że istnieją dwie wielkie siły poruszające rzeczy w kosmosie – grawitacja i elektromagnetyzm. „Grawitację znamy dobrze, bo przyciąga nas do Ziemi. Trzyma nas na planecie. Sprawia, że Ziemia krąży wokół Słońca, Księżyc wokół Ziemi i tak dalej” – powiedziała. Siły elektromagnetyczne to drugi główny składnik. Pola magnetyczne są zjawiskiem naturalnym, wykorzystywanym w magnesach i staromodnych kompasach do nawigacji, ale także odpowiedzialnym za tworzenie światła i koloru. „Ziemia jest właściwie magnesem, tworzy własne niewidzialne pole magnetyczne” – powiedziała. „I to mówi nam, gdzie jest północ i południe, co jest bardzo przydatne. Jeśli przeniesiemy to w kosmos, dowiadujemy się, że inne obiekty też są magnesami. Rzeczy takie jak gwiazdy i galaktyki tworzą pola magnetyczne. I faktycznie, gdy spojrzymy w najpustsze, najrozleglejsze obszary kosmosu, nadal widzimy pola magnetyczne.”

Harvey-Smith powiedziała, że „wspaniale” jest, iż dane są udostępniane jako „prawdziwe otwarte repozytorium dla każdego”. „Stworzenie mapy nie jest produktem końcowym – produktem końcowym będą w ciągu najbliższych kilku lat naukowcy zagłębiający się w nią i prowadzący własne badania poszczególnych regionów formowania się gwiazd czy konkretnych galaktyk. I będzie mnóstwo odkryć, które wynikną z tej mapy.”