De drie witte doodskisten waren gedrapeerd in witte kant en afgewerkt met kleine bloemstukjes. De rouwenden die vorige week een kerk in Bulawayo vulden om hun respect te betuigen aan Zandile Tshuma en haar dochters, Natalie (15) en Nala (5), hadden niet de gebruikelijke traditie gevolgd om eerst de doden thuis te zien: de lichamen van deze familie waren helemaal uit Engeland gereisd om hun laatste rustplaats te bereiken op de begraafplaats Luveve aan de rand van de tweede stad van Zimbabwe, in Matabeleland.

Hoewel de sterfgevallen in het Verenigd Koninkrijk weinig nieuwsberichten opleverden, heeft de tragische zaak in Zimbabwe en Zuid-Afrika opnieuw bezorgdheid gewekt over de hoge femicidecijfers in de regio. Veel commentatoren op tv en sociale media uitten hun schok dat een goed opgeleide vrouw met een succesvolle carrière in het buitenland net zo kwetsbaar leek voor familiaal geweld als een armere vrouw in een Zuid-Afrikaanse township.

De bejaarde ouders van Tshuma waren bij de graven. De vader, in een blauw pak en een houten wandelstok omklemmend, en haar moeder, in het zwart-witte uniform van de oudsten van haar kerk, zaten in stilte. Never Mpofu (44), een buurman, kreeg op de basisschool les van Tshuma's moeder. Hij zegt dat hij bedroefd was door de gewelddadige manier waarop de familie was omgekomen.

Tshuma, een 42-jarige financieel data-analist, Natalie, een enthousiaste computerwetenschapsstudent en aanstormend sporttalent, en Nala, omschreven als een vrolijk meisje, werden op 6 juli allemaal dood aangetroffen in hun huis in Groot-Brittannië.

De politie van Bedfordshire heeft gezegd dat er "nu wordt gewerkt" aan de terugkeer van een Brits-Zimbabwaanse man naar het Verenigd Koninkrijk vanuit Zuid-Afrika in verband met de moorden. "Zandile heeft nooit echt gezegd of er problemen waren," zegt Mpofu. "Wanneer ze thuiskwam, was ze blij om haar familie te zien, maar nu zien we dat de monsters hier rondlopen."

Tijdens de rouwdienst zegt Theophilus Khumalo, een oom, dat de familie diep gekwetst is door de moorden en hoopt dat ze gerechtigheid zullen vinden.

"We zullen de wet zijn gang laten gaan. We laten ons niet meeslepen in woede of bitterheid; we laten niet toe dat deze tragedie ons definieert. In plaats daarvan kiezen we ervoor om hun nagedachtenis te eren met gratie, eenheid en een onwrikbaar vertrouwen in Gods gerechtigheid," voegt hij eraan toe.

Elke dag worden naar schatting 137 vrouwen en meisjes wereldwijd gedood door iemand die ze kennen. Femicide - door de Verenigde Naties gedefinieerd als een "opzettelijke doding met een gender-gerelateerde motivatie" - wordt gedreven door discriminatie en ongelijkheid.

Zimbabwe houdt geen specifieke gegevens bij over femicide, maar volgens overheidsstatistieken heeft bijna 40% van de Zimbabwaanse vrouwen van 15 tot 49 jaar fysiek geweld ervaren en naar schatting 12% tot 25% van hen is seksueel misbruikt.

Musasa, een lokale organisatie opgericht om overlevenden van gendergerelateerd geweld (GBV) te helpen, meldde meer dan 30.000 GBV-incidenten in 2024, terwijl de Zimbabwaanse politie bijna 19.000 gevallen registreerde. Veel van het misbruik vindt plaats in de huiselijke sfeer. Tijdens de Covid-lockdowns steeg GBV met 60%.

Judith Ncube, minister van staat voor provinciale zaken, zegt dat ze zeer bezorgd is omdat zuidelijk Matabeleland, dat grenst aan Bulawayo, de hoogste percentages van partnergeweld in het land heeft.

"In de regio Matabeleland is het alsof we de zilveren medaille pakken. Wat is er misgegaan, wat is er met ons gebeurd, waar zijn we verdwaald? In het huwelijk is niet alles rozengeur en maneschijn, maar het zou niet tot de dood en een huis van angst moeten leiden," zegt ze.

Ncube heeft opgeroepen tot een dringend debat over huiselijk geweld en stelt voor om thuiszorgprogramma's te starten voor gemeenschapsoudsten om contact op te nemen met families om problemen te bespreken.

"Er is iets misgegaan in onze sociale structuur: we hebben geen tantes en ooms meer die als tussenpersonen fungeren in huwelijken," zegt ze. "We moeten zorgverleners in staat stellen om professioneel te zijn en met onze jongeren te praten. We hebben ook pastors die kunnen helpen."

Samkeliso Tshuma, oprichter van de Zimbabwaanse belangenorganisatie The Girls Table, zegt dat er een dringende behoefte is om mensen voor te lichten over huiselijk geweld.

"Het is hartverscheurend," zegt ze. "We moeten sociale media gebruiken om bewustwording te creëren o