In een zet die werkelijk niemand zal verbazen die zich ooit heeft afgevraagd waarom de gangen van de macht vaag ruiken naar dure eau de cologne en wanhoop, krijgt het Australische Parlementsgebouw eindelijk de lobbyisten in het vizier die door zijn zalen dwalen met het onverdiende zelfvertrouwen van een techgoeroe op een klimaattop. Vanaf nu zullen de politieke huurlingen met onbeperkte toegang - en de parlementsleden die hun gouden toegangskaarten sponsoren - openbaar worden vermeld in een online register. Ja, mensen, transparantie komt naar het pasjessysteem, en het is ongeveer zo lang op zich laten wachten als een openbare verontschuldiging van een zekere voormalige premier.

De nieuwe regels, uiteengezet in een brief aan federale parlementsleden op donderdag en ingezien door Guardian Australia, vereisen dat twee parlementsleden een lobbyist een pas geven, waarbij de primaire sponsor verantwoordelijkheid draagt voor het gedrag van hun beschermeling. Er zullen ook kosten zijn voor lobbyisten- en commerciële passen, want niets zegt 'we nemen dit serieus' als een nominale vergoeding die binnen het uur door iemands bedrijf wordt gedeclareerd.

Voorheen had het publiek geen idee wie een lobbyistenpas sponsorde of hoeveel passen een parlementslid had uitgedeeld als snoep tijdens een parade. Vanaf medio 2024 waren er meer dan 2.050 gesponsorde passen voor toegang tot het Parlementsgebouw, hoewel het exacte aantal dat door betaalde lobbyisten wordt gehouden een mysterie blijft - een mysterie dat tot nu toe blijkbaar beter werd beschermd dan het recept van Coca-Cola.

De evaluatie, uitgevoerd door Kamervoorzitter Milton Dick en Senaatsvoorzitter Sue Lines, werd ingegeven door een brief van de premier in maart waarin werd aangedrongen op meer 'transparantie en strengheid' - een zinsnede die in politieke termen vertaalt naar 'we doen iets, dus stop met vragen'. In hun brief spraken Dick en Lines hun toewijding uit aan het 'handhaven van de democratische openheid van het Parlementsgebouw', wat een beetje is alsof je zegt dat je toegewijd bent aan de democratische openheid van een VIP-nachtclub.

Onder het nieuwe systeem behouden politieke lobbyisten hun oranje passen, terwijl commerciële vertegenwoordigers en belangen-/gemeenschapsgroepen lichtblauwe passen krijgen. Het online register zal de namen van organisaties en sponsorende parlementsleden bevatten, maar voor niet-lobbyistenpassen niet de namen van individuele pashouders - want waarom zou je het publiek laten weten wie precies in wiens oor fluistert als je gewoon naar een groep kunt wijzen en zeggen 'ze zijn allemaal hetzelfde'?

Toegangspassen voor voormalige parlementsleden van deelstaat- en territoriumparlementen zullen nu worden beperkt tot voormalige premiers, chief ministers en ministers - want blijkbaar is het zijn van een voormalig parlementslid van een kleine partij niet genoeg om onbegeleid rond te mogen dwalen.

Houders van een oranje pas hebben momenteel onbegeleide toegang tot niet-openbare gebieden, wat betekent dat ze vrij door de gangen van de kantoren van parlementsleden kunnen dwalen, vermoedelijk om 'vriendelijke herinneringen' aan campagnedonaties te bezorgen. Onder de nieuwe regels verliezen gesponsorde pashouders hun toegang in het weekend en het voorrecht om tussen 23.00 en 05.00 uur in het gebouw te zijn - want dat is wanneer het echte werk gebeurt, blijkbaar, en ze kunnen er niet mee worden vertrouwd. Er worden ook sancties voor niet-naleving ingevoerd, hoewel de details zo vaag blijven als een belofte van een politicus.

Deze veranderingen komen na een campagne van onafhankelijken, waaronder ACT-senator David Pocock, die vorig jaar zijn eigen openbare register oprichtte. Pocock noemde de herziening van donderdag een 'enorme overwinning' voor voorstanders van lobbyhervorming, en voegde eraan toe dat 'het publiceren van meer informatie over wie bevoorrechte toegang heeft tot het parlementsgebouw en wie die toegang heeft gegeven een enorme overwinning is voor gemeenschaps- en dwarsdoorsnede-belangenbehartiging voor lobbyhervorming.' Hij merkte ook op dat er nog steeds afstemming nodig is tussen regels voor interne en externe lobbyisten, evenals systemen voor het publiceren van ministeriële agenda's of het openbaar maken van lobbyistenbijeenkomsten - want natuurlijk is er nog meer te doen.

Groenen-senator Steph Hodgins-May verwelkomde de stap als een stap in de richting van de transparantie die mensen verwachten, maar voegde er veelbetekenend aan toe: 'Maar de gangen van het parlement zijn niet de enige plaats waar bedrijfsbelangen...'