Dame Dr Maggie Aderin, ruimtewetenschapper en CEO van Science Innovation Ltd., heeft een favoriet stuk wetenschappelijke apparatuur: de retrospectroscoop. Hij bestaat alleen in haar verbeelding, maar is behoorlijk nuttig gebleken bij het analyseren van haar levensreis – die, geeft ze toe, een flinke kluif was.

Het schrijven van haar memoires, Starchild: My Life Under the Night Sky, bracht haar ertoe diep na te denken over haar dyslexie, die pas vorig jaar formeel werd gediagnosticeerd. “Terugkijkend zie ik dat dyslexie er altijd al was, en de manier waarop ik dacht, problemen oploste, communiceerde, verbeeldde en omging met tegenslag vormgaf,” schrijft ze. Het was aanwezig in het kind dat worstelde met woorden op de pagina, maar geweldige verhalen kon vertellen en het grotere geheel zag. Het was er in de tiener die vaak het gevoel kreeg “lief maar dom” te zijn, en in de jonge vrouw die vastbesloten was haar eigen telescoop te bouwen in plaats van de wereld te accepteren zoals die haar werd aangereikt.

Aderin wijst erop dat dyslexie nog steeds alleen wordt beschreven in termen van wat het moeilijk maakt. Lezen en schrijven blijven een sleur; informatie verwerken kost meer hersencapaciteit dan haar lief is; en haar spelling blijft “schitterend onbetrouwbaar.” Maar moeilijkheid, benadrukt ze, is niet het hele verhaal. “Nog niet in de verste verte.”

Haar jeugd was vol omwentelingen – 13 scholen in 12 jaar, voogdijgevechten en heruitvindingen. Op haar zesde liep ze van huis weg, haar kleine zusje bij de hand, gekleed in Wombles-pantoffels en pyjama. In de klas was ze het meisje achterin met veiligheidsschaartjes en lijm, vastgelopen op simpele rode leesboekjes terwijl klasgenoten vorderden. De boodschap die ze oppikte was dat ze op de een of andere manier tekortschoot. Dat, betoogt ze, is het gevaar van hoe we over dyslexie praten: kinderen horen de diagnose en absorberen de verlaagde verwachtingen, en voelen wanneer volwassenen stilletjes hun besluit hebben genomen. “Het is een vreselijk iets om een kind aan te doen – het gevoel geven dat je al bent afgeschreven voordat je de kans hebt gehad om je eigen briljantheid te ontdekken.”

Toch ontsnapte hetzelfde kind dat school moeilijk vond naar de ruimte. Terwijl anderen een meisje met gebrekkige spelling zagen, reikte ze in haar hoofd naar de sterren. De Clangers inspireerden haar verbeelding; Neil Armstrong deed haar denken: “Waarom ik niet?” Op weg naar huis over Hampstead Heath naar een Londense sociale huurwoning keek ze omhoog, niet omlaag.

Haar latere diagnose maakte haar niet plotseling dyslectisch – het verklaarde hoe haar brein werkt. Maar de emotionele verschuiving was krachtig. Na kennismaking met de liefdadigheidsinstelling Made By Dyslexia, realiseerde ze zich dat ze het verhaal verkeerd had. De organisatie identificeert “dyslectisch denken” en hoe het waarde toevoegt in werk en leven. “Ik realiseerde me dat ik niet leed aan dyslexie; in veel opzichten was ik er begaafd mee,” schrijft ze. Eigenschappen die ze als willekeurige eigenaardigheden beschouwde – empathie, verhalen vertellen, nieuwsgierigheid, lateraal denken, veerkracht, liefde voor het communiceren van grote ideeën – begonnen logisch te worden. “Er is iets diepgaand bevrijdends aan het besef dat de eigenschappen die je probeerde te verbergen een fundamenteel onderdeel van je kracht zijn.”

Dyslexie weerhield haar er niet van om wetenschapper te worden; het vormde de wetenschapper die ze werd – iemand die de voorkeur geeft aan de brede penseelstreek, naar systemen als geheel kijkt, en ervan houdt wetenschap met zoveel mogelijk mensen te delen. Ze wijst op dyslectische pioniers als Richard Branson, Isaac Newton, Galileo, Leonardo da Vinci, Albert Einstein en Stephen Hawking. “Als dyslectici denken we niet alleen buiten de box – we denken vaak van de planeet af en verder.”

Het herkaderen van dyslectisch denken kan een gamechanger zijn, zegt ze – niet alleen voor dyslectische mensen, maar voor de wereld, als we de verbeelding, verbinding en redenering die ermee gepaard gaan kunnen benutten. Het veranderen van het verhaal betekent betere verhalen vertellen, creativiteit, communicatie, empathie, probleemoplossing en veerkracht vieren als vormen van intelligentie. “Bovenal moeten we ervoor zorgen dat de volgende generatie niet opgroeit met het gevoel afgeschreven te zijn.”

Made By Dyslexia heeft een korte film gelanceerd over de reis van één meisje met diagnose, gericht op nieuw gediagnosticeerde kinderen of volwassenen die jarenlang verkeerd begrepen zijn.