Deze week hebben de zinderende zomertemperaturen de schijnwerpers gezet op onze scholen en hun vermogen om ermee om te gaan. Een school in Hertfordshire vertelde me dat er temperaturen van meer dan 40°C werden gemeten. Dus waarom hebben onze scholen het zo moeilijk?

Moderne scholen hebben vaak te veel glas en niet genoeg zonwering of ventilatie om de hitte van de zon buiten te houden. In de jaren vijftig, met de focus op volksgezondheid (na de oprichting van de NHS in 1948), werden scholen ontworpen om meer natuurlijk licht binnen te laten. Ramen hebben vaak ingebouwde begrenzers die voorkomen dat ze te ver of helemaal open kunnen, vanwege veiligheidsoverwegingen voor leerlingen. Sommige scholen hebben glazen atrium, een veelvoorkomend kenmerk van scholen die werden gebouwd tijdens het Building Schools for the Future-programma van de regering in de vroege jaren 2000, maar die nu het effect geven van een wandeling in een Kew-broeikas.

Veel Victoriaanse schoolgebouwen raken oververhit – niet omdat ze slecht waren ontworpen, maar omdat we de kenmerken hebben verwijderd die ze ooit koel hielden. Deze scholen waren oorspronkelijk ontworpen met passieve koeling en dwarsventilatie in gedachten, met hoge schuiframen die aan de boven- en onderkant open konden, zodat warme lucht naar buiten kon terwijl koelere lucht naar binnen werd getrokken. Externe luiken en zonwering hielpen ook om leerlingen comfortabel te houden tijdens warm weer. Maar deze zijn grotendeels verdwenen, dankzij enthousiaste renovaties, veranderende veiligheidseisen – of simpelweg omdat ramen dicht zijn geverfd.

Nu kunnen grote glaspartijen klaslokalen in hitteplekken veranderen, een probleem dat wordt verergerd door enkel glas, dat tot 37% meer warmte in een gebouw laat dan dubbel glas. Voeg daarbij verouderde verwarmingssystemen en slecht geïsoleerde warmwaterleidingen die warmte uitstralen naar klaslokalen, en je hebt scholen die hittevallen worden.

Maar het zijn niet alleen binnenruimtes die moeite hebben om koel te blijven. Speelplaatsen, meestal bedekt met asfalt en zonder bomen, fungeren als gigantische buitenradiatoren, die de hele dag warmte absorberen en vasthouden op plekken waar kinderen leren en spelen. De donkere oppervlakken van harde speelplaatsen absorberen warmte in plaats van het te reflecteren en kunnen tijdens hittegolven temperaturen bereiken van wel 60°C, volgens ons eigen onderzoek op een school in Catford, zuid-Londen, waardoor buiten spelen oncomfortabel en soms onveilig wordt.

De omvang van deze uitdaging is duidelijk. Ik run een non-profit community interest company, Retrofit Action for Tomorrow, die scholen en gemeenschappen helpt zich aan te passen aan klimaatverandering. Tijdens onze recente contacten met 80 scholen in Engeland meldde 68% oververhitting, waarvan meer dan een kwart het als 'significant' omschreef. Leraren vertellen ons over leerlingen die flauwvallen of overgeven in de klas door de hitte, en we horen regelmatig over scholen die sluiten, examens die worden geannuleerd en kostbare studietijd die wordt gemist. Dit is een kritiek veiligheidsprobleem, en onze scholen staan nu aan de frontlinie van de klimaatbestendigheidsuitdaging. Voeg daarbij dat hitte een negatieve invloed kan hebben op leerresultaten, door de tijd voor het voltooien van taken en het aantal fouten te vergroten, de cognitieve prestaties te verminderen en testresultaten te schaden.

Oververhitting is slechts een van de klimaatuitdagingen waarmee scholen worden geconfronteerd: ze zullen de komende tien jaar ook te maken krijgen met overstromingen, waterschaarste en frequentere extreme weersomstandigheden.

Snelle oplossingen zijn mogelijk, zoals het verduisteren van kamers door stukken stof aan de buitenkant van ramen te hangen – twee keer zo effectief als interne zonwering – of zelfs het glas bedekken met yoghurt. Er is gemakkelijk advies beschikbaar over wanneer ramen en jaloezieën moeten worden geopend en gesloten tijdens warm weer om de hitte buiten te houden. Als het buiten heter is dan binnen, kun je ramen en jaloezieën beter sluiten (je kunt ramen nog steeds af en toe openen voor 'frisse lucht'). Als de buitentemperaturen koeler zijn – meestal 's nachts en 's ochtends – moet je ramen openen om eventuele overdag opgebouwde warmte kwijt te raken. 's Nachts kunnen hoge ramen worden geopend om warme lucht naar buiten te laten, een techniek die bekend staat als 'stapelventilatie'. Om 'dwarsventilatie' mogelijk te maken...