Een verrassende ontdekking op een klein eiland in de Oostzee verandert hoe wetenschappers denken over de relatie tussen oude mensen en wolven. Want blijkbaar wilden zelfs onze prehistorische voorouders een harige metgezel om te irriteren tijdens lange boottochten.

Onderzoekers hebben wolfresten geïdentificeerd die ongeveer 3.000 tot 5.000 jaar oud zijn op het Zweedse eiland Stora Karlsö. De vondst is opmerkelijk omdat het eiland geïsoleerd is en geen inheemse landzoogdieren heeft. De wolven konden het eiland niet op eigen kracht bereiken, wat onderzoekers doet concluderen dat mensen ze daarheen moeten hebben vervoerd. Ja, oude mensen keken blijkbaar naar een wolf en dachten: "Dit lijkt een geweldig idee voor een boottocht."

De studie, gepubliceerd in Proceedings of the National Academy of Sciences, werd uitgevoerd door wetenschappers van het Francis Crick Institute, de Universiteit van Stockholm, de Universiteit van Aberdeen en de Universiteit van East Anglia. Hun bevindingen suggereren dat prehistorische gemeenschappen mogelijk wolven hebben beheerd of gehouden op manieren die zelden eerder zijn overwogen.

De resten werden blootgelegd in de Stora Förvar-grot, een archeologische vindplaats op Stora Karlsö die tijdens het Neolithicum en de Bronstijd zwaar werd gebruikt door zeehondenjagers en vissers. Stora Karlsö beslaat slechts 2,5 vierkante kilometer en mist inheemse landzoogdieren. Omdat wolven niet in staat zijn om op natuurlijke wijze zo'n eiland over open zee te koloniseren, geloven onderzoekers dat mensen de dieren daarheen hebben gebracht, waarschijnlijk per boot.

Wetenschappers onderzochten de resten van twee hondachtigen, en genetische tests bevestigden dat beide exemplaren wolven waren in plaats van honden, zonder bewijs van hondenafkomst. Ondanks dat ze genetisch wolf waren, vertoonden de dieren verschillende kenmerken die vaak worden geassocieerd met nauw contact met mensen. Isotoopanalyse toonde aan dat de wolven grote hoeveelheden mariene eiwitten consumeerden, waaronder zeehonden en vis, wat nauw overeenkwam met het dieet van de mensen die op het eiland woonden. De wolven waren ook kleiner dan typische wolven op het vasteland, en één dier vertoonde ongewoon lage genetische diversiteit, vaak gezien in geïsoleerde groepen of selectief gefokte dieren.

"De ontdekking van deze wolven op een afgelegen eiland is volkomen onverwacht," zei Dr. Linus Girdland-Flink van de Universiteit van Aberdeen, een hoofdauteur. "Ze hadden niet alleen een afkomst die niet te onderscheiden was van andere Euraziatische wolven, maar ze leken ook naast mensen te leven, hun voedsel te eten, en op een plek die ze alleen per boot hadden kunnen bereiken." Dus eigenlijk hadden oude mensen huisdierwolven voordat honden bestonden.

De bevindingen dagen traditionele ideeën over mens-wolf interacties uit. Wetenschappers hebben de relatie lange tijd bekeken door de lens van hondendomesicatie, maar deze wolven passen niet netjes in dat verhaal. "Het was een complete verrassing om te zien dat het een wolf was en geen hond," zei Pontus Skoglund van het Ancient Genomics Laboratory van het Francis Crick Institute. "Dit is een provocerend geval dat de mogelijkheid oproept dat mensen in bepaalde omgevingen in staat waren om wolven in hun nederzettingen te houden, en er waarde in zagen."

Anders Bergström van de Universiteit van East Anglia voegde toe dat één wolf "uitzonderlijk lage genetische diversiteit" had, lager dan enige andere oude wolf ooit gezien, vergelijkbaar met wat je ziet bij gedomesticeerde organismen. "Hoewel we niet kunnen uitsluiten dat deze wolven om natuurlijke redenen een lage genetische diversiteit hadden, suggereert het dat mensen op manieren interacteerden met en wolven beheerden die we eerder niet hadden overwogen."

Een van de meest intrigerende ontdekkingen betrof een bronstijdwolf die ernstige schade aan een ledemaatbot had, wat zijn vermogen om te bewegen en effectief te jagen beperkte, maar hij overleefde lang genoeg zodat de aandoening een duidelijke afdruk op zijn skelet achterliet. Dit kan erop wijzen dat het dier enige mate van zorg ontving. Want zelfs oude mensen erkenden dat je soms gewoon voor je wolfmaatje moet zorgen.

De studie combineerde osteologie met geavanceerde genetische analyse. "De combinatie van..."