W Erywaniu w Armenii w tym tygodniu doszło do walki między politykami – nie do masowej bójki w parlamencie tego kraju, którą tak bardzo lubiły media społecznościowe, ale między delegatami z prawie 200 krajów zebranymi na prawie dwa tygodnie negocjacji i kłótni o nowe porozumienie w sprawie przyrody. Wczesnym rankiem w sobotę, kilka godzin po planowanym zakończeniu rozmów, w końcu uzgodnili kluczowe części nowego planu działania. „I to by było na tyle. Idealnie” – powiedział przewodniczący spotkania Hambardzum Matewosjan, co możemy jedynie uznać za dyplomatyczny odpowiednik zamknięcia laptopa i odejścia od stołu.

Cztery lata wcześniej te same kraje podpisały przełomowe porozumienie zobowiązujące do „zatrzymania i odwrócenia” spadku różnorodności biologicznej. Globalne Ramy Różnorodności Biologicznej z 2022 r. zawierały 24 cele, w tym objęcie ochroną 30% lądów i mórz świata do końca dekady. Świat znajduje się obecnie w szóstym masowym wymieraniu, a gatunki wymierają 100 razy szybciej niż naturalnie z powodu działalności człowieka – twierdzą naukowcy. A według ONZ w tym tygodniu świat jest na dobrej drodze do osiągnięcia zaledwie jednego z tych dwóch tuzinów celów. Jeden na 24. Nawet pobłażliwy oceniający by się skrzywił.

W ramach tegotygodniowego porozumienia kraje przyznały, że pozostają w tyle. „Choć nie jest to szczególnie ekscytujące ani szczegółowe, to dobra wiadomość, że kraje mogły osiągnąć porozumienie” – powiedziała Catherine Weller z organizacji charytatywnej Fauna & Flora. „Nie możemy po prostu brnąć do 2030 r. bez korekty kursu; przyroda ma kluczowe znaczenie dla całego życia na Ziemi: dla naszych gospodarek, dla naszego dobrostanu” – dodała. Craig Bennett, dyrektor generalny The Wildlife Trusts, powiedział BBC News: „Nadal obserwujemy przerażającą utratę, która grozi załamaniem ekosystemów na całym świecie. Brakuje nam słów, jak poważna jest to sytuacja”. Dodał jednak, że „lepszą wiadomością jest to, że na całym świecie jest tak wiele przykładów, jak... odwrócić tę sytuację”.

Rzeczywiście, kraje objęły ochroną 623 miliony akrów (252 mln hektarów) zdegradowanych gruntów – obszar większy niż Grenlandia. Jeszcze w zeszłym miesiącu WWF pochwalił wysiłki na rzecz ochrony przyrody, które doprowadziły do odbudowy kluczowych gatunków, w tym słoni, żółwi zielonych i tygrysów, a powrót tuńczyka błękitnopłetwego uznano za dowód, że przyroda może się odrodzić.

Najwyraźniej przyroda nie potrafi sama za siebie zapłacić. Kraje uznały, że główną barierą w przyspieszeniu tych wysiłków są pieniądze. W 2022 r. zgodziły się przeznaczyć 30 mld dolarów (22,4 mld funtów) na działania na rzecz odbudowy przyrody do końca dekady i zmobilizować kolejne 170 mld dolarów ze źródeł prywatnych. Jednak lata później wiele narodów przekierowuje międzynarodową pomoc na budżety obronne i na radzenie sobie z powtarzającymi się szokami energetycznymi, przez co zobowiązania nie są realizowane w tempie wymaganym do osiągnięcia tych celów – według ONZ. Na tym spotkaniu zadeklarowano ponad 1 mld dolarów, z czego połowa pochodziła od filantropów, w tym organizacji Re:wild Leonarda DiCaprio.

Anna Ducros, badaczka w Międzynarodowym Instytucie Środowiska i Rozwoju, powiedziała, że nastąpił pewien postęp w zakresie zobowiązań krajów do ograniczenia subsydiów dla branż szkodliwych dla środowiska. „Konkretnym przykładem jest to, że rządy subsydiują połowy na dużą skalę, które są szczególnie szkodliwe dla przyrody – na przykład trałowanie” – powiedziała Ducros, obecna na rozmowach. „Obecnie mamy sytuację, w której rządy płacą dwa razy. Więc wiedzą, że muszą zwiększyć wydatki na przyrodę i klimat, ale jednocześnie niszczą przyrodę”.

Specjalny fundusz, Cali Fund, został wcześniej utworzony dla prywatnych firm, które czerpią zyski z wykorzystywania materiału genetycznego znalezionego w środowisku, aby mogły przekazywać darowizny. Szacowano, że rocznie można by zebrać do 3,6 mld dolarów – na początku spotkania zadeklarowano zaledwie 10 000 dolarów. W tej kwestii poczyniono niewielkie postępy; jego dobrowolny charakter utrudnia wywieranie presji na firmy – przyznał Bennett. „Kiedy masz kraje o bogatej różnorodności biologicznej i masz firmy próbujące zarabiać na