Orkaan Lala, die blijkbaar het memo niet had gekregen dat hij aan land moest komen om serieus genomen te worden, verzwakte zondag tot een tropische storm nadat hij Hawaii had geschampt met de gratie van een stier in een porseleinkast. Het Grote Eiland werd echter niet gespaard van het drama: orkaanwinden bleven het eiland teisteren, met bijna 3 voet (1 meter) regen verwacht op de hogere loefzijde hellingen, waardoor rivieren veranderden in woeste stromen en modderstromen dreigden. Want waarom ook niet.
Gouverneur Josh Green van Hawaii bevestigde ten minste één dode bij een auto-ongeluk in het South Point-gebied van het Grote Eiland, waar meer dan 100 huizen werden verwoest. Zondagmiddag zaten meer dan 200.000 huizen en bedrijven op de drie grootste eilanden van Hawaii zonder stroom, volgens PowerOutage.us, wat bewijst dat zelfs de moderne beschaving geen partij is voor een goede ouderwetse storm. Ten minste drie ziekenhuizen draaiden op generatorstroom, en 19 daken gingen verloren - een statistiek die vreemd specifiek klinkt maar waarschijnlijk accuraat is.
Een zoek- en reddingsmissie met civiele bescherming, de nationale garde en de kustwacht werd gelanceerd nadat plotselinge overstromingen blijkbaar verschillende bewoonde huizen van hun fundamenten hadden gespoeld in de kustgemeenschappen Na'alehu en Wai'ohinu, nabij de zuidpunt van het eiland, zei burgemeester Kimo Alameda van Hawaii County. Gouverneur Green, die Lala eerder had omschreven als een 'enorme storm', adviseerde: 'Je wilt absoluut thuis zijn, ga niet de weg op.' Wijze woorden, echt.
Tropische stormomstandigheden verspreidden zich westwaarts van Maui naar Oahu en vervolgens Kauai, waarbij het National Hurricane Center opmerkte dat windsnelheden op bergtoppen en hellingen vaak tot 30% sterker zijn dan winden nabij het oppervlak. Alsof de storm nog niet hinderlijk genoeg was.
De mogelijkheid van de eerste directe orkaantreffer op het eiland in 155 jaar vervaagde toen het oog de zuidpunt passeerde. Landfall werd niet verwacht, zei meteoroloog Joseph Clark van de National Weather Service. Maar orkaanwinden zouden de nacht doorgaan, met de sterkste windstoten in hoger gelegen terrein, en zware regenval zou overstromingen en modderstromen kunnen veroorzaken. Tropische stormwaarschuwingen bleven van kracht voor Maui, Molokai, Lanai, Kahoolawe, Oahu, Kauai en Niihau, met als extra bonus mogelijke natuurbranden aangewakkerd door sterke winden.
De geliefde Punalu'u Bake Shop in Naalehu, Groot Eiland - een toeristische trekpleister en grote lokale werkgever - werd zwaar beschadigd. Manager Zachary Kennedy zei dat water door de fabrieken en de winkel stroomde, waardoor ongeveer 3 voet modder achterbleef. 'Dit is een ander niveau van schade. Het is letterlijk catastrofaal,' zei hij, wat waarschijnlijk een understatement is.
Weersvoorspellers voorspelden tot 35 inch (89 cm) regen op hogere hoogtes, vooral rond Mauna Kea, wat levensbedreigende modderstromen zou kunnen veroorzaken waar sommige van de 210.000 inwoners van het Grote Eiland off-grid wonen in geïmproviseerde woningen. Toen de orkaan naderde, werden schuilplaatsen geopend, evenementen geannuleerd en werden veehouders aangespoord om vee in weilanden te laten in plaats van in constructies die zouden kunnen instorten. Veel inwoners hadden nog te maken met de verwoestende overstromingen van maart en namen voorzorgsmaatregelen.
Bobby Camara, een 75-jarige levenslange bewoner, was van plan om 'te schuilen, duimen, hopen dat de lichten niet uitgaan' in een verzorgingstehuis nabij Hilo. Hij merkte op dat benzinestations druk waren omdat mensen brandstof zochten voor kettingzagen en voertuigen. 'Ik denk dat inslaan deel uitmaakt van het leven hier,' zei hij. 'Je leert zelfredzaam te zijn.'
Mike Caputo, 50, een lokale brandweercaptain in Keaau, had zijn generator klaar en een watertank van 10.000 gallon (37,8 kiloliter) vol. Zijn grootste zorg was plotselinge overstromingen en omgevallen bomen, vooral albizia. 'Ze zijn niet erg stevig, maar ze worden extreem groot,' zei hij. 'Ze kunnen wegen onbegaanbaar maken.'
Lala intensiveerde van een tropische storm tot een orkaan van categorie 1 zaterdagochtend met maximale aanhoudende winden van 75 mph (120 km/u). De laatste orkaan die aan land kwam op de eilanden was orkaan Iniki in 1992, een storm van categorie 4 die Kauai trof.