In 1982 bedacht feministisch wetenschapper Elizabeth Spelman de term 'somatofobie' om de rare gewoonte van de mensheid te beschrijven om te doen alsof we zwevende hersenen zijn in plaats van zachte, ademende lichamen. Veertig jaar later zitten we op het hoogtepunt van somatofobie: twee derde van de ondervraagden gelooft nu dat ChatGPT gevoelens heeft, want blijkbaar hebben we niets geleerd.

Melanie Challenger, een onderzoeker die zes jaar heeft bestudeerd wat leven eigenlijk is, komt hier om het techno-utopische feestje te verpesten. Haar nieuwe boek 'Alive: The Hidden Intelligence of the Living World' betoogt dat onze lichamen niet alleen maar vleestaxi's zijn voor onze geest - ze zijn de hele show. Plato klaagde 2000 jaar geleden al over lichamen als 'een bron van eindeloze problemen'. Marvin Minsky noemde ze 'vleesmachines'. Ray Kurzweil belooft dat we onszelf als een harde schijf in de cloud zullen back-uppen. Maar Challenger, puttend uit werk van Nick Lane, William Martin en anderen, zegt dat intelligentie een uniek fysiek holisme vereist dat je gewoon niet uit silicium kunt halen.

Overweeg dit: cognitief wetenschapper Lawrence Barsalou's 'grounded cognition' toont aan dat denken afhankelijk is van lichamelijke toestanden. Antonio Damasio's 'somatische marker'-hypothese, getest via de Iowa Gambling Task, bewijst dat buikgevoelens beslissingen sturen voordat je bewuste brein bijtrekt. Zelfs koffie willen is geen abstracte keuze - het is moleculen, cellen en chemische cascades die een volledige lichaamshaka doen. We zijn geen hersenen in potten; we zijn belichaamde wezens, en doen alsof anders maakt ons ziek.

Over ziek gesproken: een studie koppelde 55+ uur per week werken aan een 35% hoger risico op een beroerte en 17% hoger risico op overlijden door hartziekten. De WHO meldt dat bijna een derde van de volwassenen niet genoeg beweegt. Eenzaamheid treft nu een op de zes mensen wereldwijd, gekoppeld aan ongeveer 100 doden per uur. Ondertussen blijven we sociale hiërarchieën coderen waarin witte mensen 'geesten' mogen zijn en alle anderen 'lichamen' blijven. Spelman zag dit aankomen: somatofobie voedt vrouwenhaat, racisme en klassisme.

Challengers conclusie: leven betekent een lichaam zijn. AI is slechts dure nabootsing, zonder het vlees dat betekenis mogelijk maakt. Pijn doet ertoe omdat lichamen beschadigd kunnen worden. Liefde en verdriet doen ertoe omdat we sterfelijke, sociale wezens zijn. Toen ik ChatGPT hierover vroeg, gaf het toe: 'In waarheid ben ik slechts een artefact van statistische patronen.' Zelfs de machine weet dat het niet leeft. Misschien wordt het tijd dat we ons herinneren dat wij dat ook zijn.