Creatine, het supplement dat al decennialang sportschoolselfies en twijfelachtige tiltechnieken voedt, heeft mogelijk een nieuwe baan: het immuunsysteem helpen bij de bestrijding van kanker. Een studie van UCLA, gepubliceerd in iScience, suggereert dat creatine dendritische cellen kan stimuleren - de verkenners van het immuunsysteem die tumoren opsporen en de killer-T-cellen mobiliseren om aan te vallen. Het onderzoek, uitgevoerd bij muizen en menselijke cellen, bouwt voort op eerder werk van hetzelfde lab waaruit bleek dat creatine ook direct kankerbestrijdende T-cellen oppept.

Immunotherapie, het moderne wonder dat het eigen afweersysteem tegen kanker mobiliseert, werkt wonderwel bij ongeveer 20% tot 40% van de patiënten - geweldig als je in die club zit, maar laat veel mensen achter met het 'sorry, niet voor jou'-verhaal. Het UCLA-team denkt dat creatine, door dendritische cellen energie te geven - die eigenlijk de generaals zijn die de T-celtroepen aansturen - immunotherapie voor meer mensen zou kunnen laten werken. 'Immunotherapie heeft opmerkelijke beloften getoond, maar het werkt alleen voor een deel van de patiënten,' zei Lili Yang, senior auteur van de studie. 'Wat deze studie laat zien, is dat creatine niet alleen de T-cellen helpt die kanker bestrijden - het geeft ook energie aan de hele infrastructuur die hen ondersteunt en begeleidt.'

Hoe doet creatine dat? De onderzoekers keken naar metabole genen in dendritische cellen die muizentumoren waren binnengedrongen en ontdekten dat het gen voor de creatinetransporter - het eiwit dat creatine cellen in sleept - veel actiever was in die tumor-infiltrerende cellen dan in dendritische cellen uit gezond weefsel. Toen ze dendritische cellen zonder die transporter ontwierpen, werden de cellen lui, overleefden ze slecht en faalden ze in het voorbereiden van T-cellen voor de strijd. T-cellen die met deze creatine-uitgehongerde dendritische cellen waren gekweekt, vermenigvuldigden zich minder en produceerden minder signaalmoleculen - kortom, het immuunsysteem verscheen met een slappe handdruk.

Omgekeerd vertraagden dagelijkse creatine-injecties bij muizen met melanoom de tumorgroei en verhoogden ze het aantal en de activiteit van tumor-infiltrerende dendritische cellen. Die behandelde cellen gaven ook meer chemische signalen af om extra immuuncellen aan te trekken. Metabolomics-analyses onthulden dat creatine de intracellulaire ATP-niveaus in dendritische cellen verhoogde - ATP is de cellulaire energievaluta die alles aandrijft, als een oplaadbare batterij voor de verkenners van het immuunsysteem. De onderzoekers zeggen dat dit dendritische cellen helpt hun ontstekingssignaleringsroutes te behouden, zelfs terwijl ze concurreren met hebzuchtige tumorcellen om voedingsstoffen.

Het team testte creatine ook op menselijke immuuncellen in het lab en ontdekte dat het de activering van monocyt-afgeleide dendritische cellen versterkte - het soort dat wordt gebruikt in dendritische cel-kankervaccins - en hun vermogen verbeterde om menselijke T-cellen te stimuleren tegen een kankertarget. Dit suggereert dat creatine zou kunnen worden gebruikt om vaccins op te peppen voordat ze zelfs worden geïnjecteerd. 'Het potentieel dat we hier zien, is dat creatine op twee complementaire manieren kan worden gebruikt: als supplement om de immuunrespons van patiënten die al immunotherapie krijgen te versterken, en als hulpmiddel om de kwaliteit van dendritische cel-gebaseerde vaccins te verbeteren voordat ze worden toegediend,' zei James Elsten-Brown, een co-eerste auteur.

Voordat je je haast om creatine-gummies in te slaan, waarschuwen de onderzoekers dat dit werk nog in de beginfase zit - muizen en labcellen, geen echte kankerpatiënten. Creatinemonohydraat wordt over het algemeen als veilig beschouwd bij aanbevolen doseringen, maar iedereen die een kankerbehandeling ondergaat, moet zijn arts raadplegen voordat hij een supplement toevoegt. De volgende stap zijn klinische onderzoeken om te zien of creatine daadwerkelijk de resultaten voor mensen met immunotherapie kan verbeteren. De studie werd gefinancierd door diverse UCLA-subsidies en -beurzen, en de potentiële therapeutische strategie is het onderwerp van een octrooiaanvraag door UCLA. Dus voorlopig blijft creatine een sportschoolbasics met een veelbelovende bijbaan in de immunologie - maar annuleer je oncoloog nog niet.