Świat potrzebuje więcej minerałów krytycznych niż kiedykolwiek wcześniej do produkcji pojazdów elektrycznych, turbin wiatrowych, paneli słonecznych, baterii i smartfonów – wszystko to niezbędne do globalnego odejścia od paliw kopalnych. Niestety, wiele z tych minerałów znajduje się w krajach, gdzie „konflikt, słabe rządy lub ubóstwo” są lokalną specjalnością. Jeśli źle zarządzane, zasoby te mogą napędzać korupcję, finansować grupy zbrojne, niszczyć środowisko i pozostawiać lokalne społeczności dokładnie tam, gdzie zaczęły: w punkcie wyjścia.

Te sprzeczne realia zdominowały całodniową debatę w Radzie Bezpieczeństwa ONZ w środę, gdzie ministrowie i dyplomaci zadali proste, ale coraz bardziej pilne pytanie: Jak świat może zapewnić, że wyścig po minerały krytyczne napędza transformację energetyczną, nie powodując jednocześnie konfliktów? Spotkanie oznaczało wyraźną zmianę w podejściu – minerały krytyczne nie są już tylko kwestią ekonomiczną, ale sprawą pokoju, bezpieczeństwa, sprawiedliwości i wspólnego dobrobytu. Najsilniejszy przekaz? Minerały napędzające transformację energetyczną powinny przynosić korzyści krajom produkującym i lokalnym społecznościom, a nie finansować konfliktów, siatek przestępczych czy nowej ery „my bierzemy, wy cierpicie”.

„Kraje i społeczności muszą czerpać korzyści, w pierwszej kolejności i w największym stopniu, z zasobów na swoim podwórku” – powiedział jeden z delegatów. „Koniec z wyzyskiem. Koniec z grabieżą” – dodał inny. „Nie możemy pozwolić, by ten region ponownie ponosił środowiskowe i społeczne koszty wydobycia, których nauczył nas kolonializm” – ubolewał trzeci. W szczególnie poetyckim momencie ktoś zauważył, że „diament może sfinansować klasę szkolną lub milicję. Las może utrzymać społeczność lub finansować wojnę. Geologia nie wybiera. Rządzenie tak”.

Nie przyjęto żadnej formalnej rezolucji Rady Bezpieczeństwa ani wiążącego planu – bo po co spieszyć się z działaniem, skoro można mieć szeroką polityczną zbieżność? Ale obecny przewodniczący Rady Bezpieczeństwa, Demokratyczna Republika Konga, zaproponował Grupę Przyjaciół ds. Zarządzania Zasobami Naturalnymi jako możliwy mechanizm uzupełniający. Grupa miałaby zgromadzić „zainteresowane” państwa członkowskie ONZ, organizacje i społeczeństwo obywatelskie, aby „utrzymywać stały dialog, dzielić się najlepszymi praktykami i formułować propozycje”. Innymi słowy, będą o tym jeszcze trochę rozmawiać.