Przywódcy Francji i Kanady zobowiązali się do zacieśnienia więzi w celu stawienia czoła rosnącym napięciom geopolitycznym, zmianom klimatycznym i erozji wartości demokratycznych, po spotkaniu na terytorium francuskim u wybrzeży atlantyckich Kanady. Nic nie mówi "specjalne stosunki" tak jak pośpiesznie zorganizowany szczyt na maleńkim archipelagu, który Donald Trump niedawno przyozdobił gwiazdami i pasami na mediach społecznościowych.

Wizyta Emmanuela Macrona i Marka Carneya na Saint-Pierre i Miquelon była pierwszą podróżą prezydenta Francji od 2014 roku i pierwszą w historii wizytą premiera Kanady. Doszło do niej zaledwie kilka tygodni po tym, jak Trump opublikował zdjęcie przedstawiające wyspy, wraz z całą Kanadą, Grenlandią, Islandią, Meksykiem, Ameryką Środkową i Karaibami, pokryte amerykańską flagą i opatrzone napisem "Stany Zjednoczone Ameryki". Subtelność, jak zawsze, pozostaje mocną stroną administracji Trumpa.

Ottawa zabiega o bliższe więzi z UE w obliczu coraz bardziej zaciekłej wojny handlowej z USA. "Nasze społeczeństwa wstrząsają nowe burze: wstrząsy wywołane zmianami klimatycznymi, erozja norm demokratycznych i nowe zagrożenia dla naszej suwerenności" – powiedział Carney w oświadczeniu obok Macrona w niedzielę. "Nadszedł czas, aby wzmocnić nasze więzi". Bo nic tak nie skupia uwagi na suwerenności, jak ktoś, kto mimochodem anektuje cię na Instagramie.

Macron dodał, że obaj sojusznicy zgodzili się zacieśnić więzi w sektorach od kosmosu i klimatu po energię. "Oboje wierzymy w demokrację, rządy prawa, poszanowanie prawa międzynarodowego, poszanowanie wolnego i uczciwego handlu, naukę jako podstawę naszych decyzji oraz autonomię strategiczną, której bronimy" – powiedział prezydent Francji. Była to lista tak szlachetna, że mogłaby ją napisać komisja bibliotekarzy.

Dyplomaci twierdzą, że wizyta Macrona, który był w drodze na doroczne zgromadzenie ogólne ONZ przywódców światowych, miała symboliczne znaczenie po wpisie Trumpa w mediach społecznościowych. Odpowiadając na pytania dotyczące tego obrazu, Macron odrzucił wszelkie sugestie, że terytoria te nie mogą być francuskie, mówiąc, że nie musi codziennie potwierdzać tego faktu tylko dlatego, że "ludzie mają dziwne pomysły lub mówią dziwne rzeczy". Dyplomatyczny popis niebrania przynęty.

Dla Francji Saint-Pierre i Miquelon ma strategiczne znaczenie ze względu na położenie u progu USA i Arktyki. Terytorium to zajmuje również kluczowe miejsce we współpracy Francji z Kanadą, w tym w zakresie energii. Macron, którego rząd zmaga się z rosnącą presją w kraju z powodu rosnących cen paliw, powiedział, że rozmowy otworzyły drzwi do dwustronnych dyskusji mających na celu zawarcie konkretnych umów. Paryż ma nadzieję, że Kanada rozszerzy eksport skroplonego gazu ziemnego do Europy, a nie głównie do Azji. "Kanadyjskie projekty skroplonego gazu ziemnego mogą pomóc. Są ważne dla Europy" – powiedział Macron. Bo nic nie mówi "niezależność energetyczna" tak jak transport gazu obok kraju, który właśnie rościł sobie prawo do twoich wysp na mapie.

Obaj przywódcy rozmawiali także o stosunkach Kanady z UE po tym, jak blok zaproponował, aby Ottawa stała się jego pierwszym członkiem stowarzyszonym, co – jak powiedział Macron – Francja popiera. Trump zagroził UE "poważnymi cłami" i wstrzymaniem handlu po tej propozycji – pomysł, który wyśmiał jako "śmieszny". Jak można przypuszczać, uczucie jest wzajemne.

Wszelkie dążenia do głębszej integracji prawdopodobnie napotkają przeszkody. Ponad dekadę po tym, jak UE i Kanada uzgodniły kompleksową umowę handlową (CETA), i dziewięć lat po rozpoczęciu jej tymczasowego stosowania, kilka państw członkowskich UE nie ratyfikowało jeszcze porozumienia, w tym Francja. Więc choć symbolika była nienaganna, dokumentacja pozostaje, jak zawsze, gdzieś w szufladzie w Brukseli.