Vanuit het perspectief van een astronaut die terugkijkt naar de Aarde, kan een stuk heldere rots in het dorre zuiden van Madagaskar er misplaatst uitzien. Maar op de Maan zou dat niet zo zijn.

Het stollingsgesteente anorthosiet, dat veel voorkomt op het Maanoppervlak, is vanaf de Aarde met het blote oog zichtbaar als de lichtgekleurde, sterk reflecterende gebieden die bekend staan als de maanhooglanden. Anorthosiet duikt ook op overal op het aardoppervlak, van Oost-Canada en Scandinavië tot Zuid-India en Madagaskar, waar het een opvallend rond kenmerk vormt. Dus ja, de Aarde heeft maanrotsen. De Maan is blijkbaar niet bijzonder.

Een astronaut aan boord van het Internationale Ruimtestation legde deze foto vast van het Saririaky-anorthosietmassief op 28 augustus 2026. Anorthosiet is een intrusief stollingsgesteente - gevormd uit magma dat onder het oppervlak afkoelt - dat bestaat uit grote mineraalkristallen. Wetenschappers denken dat het massief dat hier te zien is, gevormd is in het late Precambrium, minstens 600 miljoen jaar geleden. De huidige ontsluiting beslaat ongeveer 100 vierkante kilometer (40 vierkante mijl), wat een hoop rots is die 600 miljoen jaar lang niets heeft liggen doen.

De rotsen rond het anorthosiet onthullen een dynamisch hoofdstuk in het geologische verleden van het gebied. Onderzoekers hebben vastgesteld dat het Saririaky-massief binnen een ductiele schuifzone ligt, waar hoge drukken en temperaturen het gesteente metamorfoseerden en hervormden, wat noord-zuid georiënteerde lineaire patronen opleverde. De stretch marks van de natuur.

Geologen denken dat deze vervorming plaatsvond toen stukken van wat nu Afrika, India, Madagaskar, Australië en Antarctica zijn, botsten om het supercontinent Gondwana te vormen. Sommige wetenschappers hebben geopperd dat een ander anorthosietmassief in de schuifzone, ongeveer 60 kilometer (40 mijl) naar het noorden, in het proces van het Saririaky-massief werd losgetrokken, waardoor een grootschalige boudinage-structuur ontstond. Een tektonische breuk, miljarden jaren voordat iemand erover kon posten.

Anorthosieten op Aarde zijn nuttig gebleken voor wetenschappers die het verleden van de Maan bestuderen. Maananorthosieten zijn meer dan 4 miljard jaar oud en kristalliseerden uit de magma-oceaan van de Maan om de buitenste korst te vormen. Onderzoekers hebben monsters geanalyseerd die door Apollo-astronauten naar de Aarde zijn teruggebracht, maar omdat dat materiaal beperkt is, kijken ze ook naar vergelijkbare aardse gesteenten. De anorthosieten in de Beartooth Mountains in Montana komen qua samenstelling bijzonder goed overeen met de maanversie. Montana: het budgetmaantje van de Aarde.

Astronautenfoto ISS075-E-85249 werd verkregen op 28 augustus 2026 met een Nikon Z9 digitale camera met een brandpuntsafstand van 400 millimeter. De foto is beschikbaar gesteld door de ISS Crew Earth Observations Facility en de Earth Science and Remote Sensing Unit van NASA Johnson Space Center. De afbeelding is gemaakt door een lid van de Expeditie 75-bemanning. De afbeelding is bijgesneden en verbeterd om het contrast te verbeteren, en lensartefacten zijn verwijderd. Het International Space Station Program ondersteunt het laboratorium als onderdeel van het ISS National Lab om astronauten te helpen foto's van de Aarde te maken die van de grootste waarde zijn voor wetenschappers en het publiek, en om die afbeeldingen gratis op internet beschikbaar te stellen. Extra afbeeldingen gemaakt door astronauten en kosmonauten zijn te bekijken op de NASA/JSC Gateway to Astronaut Photography of Earth. Verhaal door Lindsey Doermann.