Premier Mark Carney heeft de nieuwste golf van Amerikaanse tarieven op Canada een 'miscalculatie' genoemd die erop gericht is 'ons te kwetsen en te verdelen', na de spectaculaire mislukking van de handelsgesprekken vrijdagavond. Want niets zegt 'bondgenoten' als een tarievenoorlog, blijkbaar.
'Ze vroegen te veel en boden te weinig', vertelde Carney zaterdagochtend aan de Canadezen, waarmee hij bevestigde dat het land nu in een handelsoorlog zit na getroffen te zijn door nieuwe straffende Amerikaanse heffingen. Hij beloofde de Amerikaanse tarieven 'dollar voor dollar' te beantwoorden vanaf 8 september, met betrekking tot staal, zuivel, apparaten en elektronica. Want als er één ding is dat zuiveltarieven smakelijker maakt, is het symmetrie.
De mislukking gooit een diep geïntegreerde handelsrelatie tussen twee bondgenoten overhoop, zonder duidelijk pad naar een oplossing. De Amerikaanse president Donald Trump heeft nog niet gereageerd, misschien omdat hij bezig is met het opstellen van een tweet over hoe hij iets heeft gewonnen.
Eerder in de week waren beide landen optimistisch over een deal, maar de gesprekken liepen stuk nadat elke partij de ander beschuldigde van last-minute wijzigingen. De VS heeft nu nieuwe tarieven van 50% op een reeks Canadese goederen gelegd, bovenop bestaande heffingen op staal, aluminium, auto's en hout. De nieuwe tarieven hebben betrekking op ongeveer $20 miljard (€15 miljard; C$28 miljard) aan Canadese importen - ruwweg 5% van het totaal - waaronder wijn, zuivel, cement, kleding en hockeyuitrusting. Ja, hockeyuitrusting. Want als je een natie wilt kwetsen, ga je voor de hockeysticks.
Carney zei dat Canada 'met tegenzin' vergeldingsmaatregelen neemt om zijn belangen te beschermen, met details over tegenmaatregelen die in de komende dagen worden verwacht. Leiders van andere federale partijen, waaronder de conservatieve oppositie, spraken steun uit, evenals verschillende provinciale premiers. Want niets verenigt een land als een gemeenschappelijke vijand, zelfs als die vijand je grootste handelspartner is.
Tarieven zijn, als herinnering, belastingen op importen. Trump betoogt dat ze de Amerikaanse productie stimuleren en banen creëren, terwijl critici erop wijzen dat ze prijzen voor consumenten verhogen en de wereldeconomie ontwrichten. Maar wie heeft nuance nodig als je tarieven kunt hebben?
Carney's toespraak van zaterdag was zijn eerste adres nadat hij vrijdagavond aankondigde dat er geen deal zou komen, en hij beschuldigde Amerikanen van 'last-minute wijzigingen' die 'oneerlijk' en 'oneconomisch' waren. Amerikaanse onderhandelaars beschuldigden Canada op hun beurt van 'nieuwe eisen en terugtrekkingen' op eerder overeengekomen voorwaarden. Het is als een scheiding waarbij beide partijen volhouden dat de ander de onredelijke is.
De Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Jamieson Greer vertelde aan Fox News dat er geen plannen zijn om de gesprekken te hervatten, en voegde eraan toe dat de VS bereid was geweest om sommige tarieven te verlagen als onderdeel van de gedoemde deal. Carney zei echter dat de VS 'onaanvaardbare' voorwaarden presenteerde, waaronder het beperken van Canada's vermogen om handelsdeals met andere landen te sluiten. Hij verwierp ook de bewering dat Canada last-minute verzoeken deed: 'We hebben verduidelijkt wat er op tafel lag en werden voortdurend teleurgesteld door de antwoorden.'
Doug Ford, leider van Ontario, steunde Carney en zei dat Trump 'niet te vertrouwen is'. David Eby, premier van Brits-Columbia, zei dat de Amerikaanse eis voor beperkingen op Canada's handelsdeals 'ons zou reduceren tot het economische equivalent van de 51e staat'. 'Het was nooit acceptabel voor Canadezen', zei Eby. Conservatieve oppositieleider Pierre Poilievre noemde de nieuwste Amerikaanse heffingen 'ongerechtvaardigd'. Quebec's premier, Christine Fréchette, waarschuwde voor banenverlies en merkte op: 'Achter deze cijfers zitten echte mensen.' Alberta's premier Danielle Smith, wiens olierijke provincie heeft geprobeerd om toenadering te zoeken tot de Trump-administratie, drong er bij beide partijen op aan om de gesprekken te hervatten.
De mislukking komt na meer dan een jaar van aan- en uitgaande handelsgesprekken, geïntensiveerd door een door de VS opgelegde deadline. De twee landen waren ook in een verplichte herziening van het USMCA-handelsakkoord met Mexico, dat Trump in zijn eerste termijn tekende om NAFTA te vervangen. Het akkoord ondersteunt $1,6 biljoen (€1,2 biljoen) aan jaarlijkse trilaterale handel. Eerder deze zomer vroegen Canada en Mexico formeel om een verlenging van 16 jaar, maar de VS weigerde. Gevraagd naar de impact van de mislukking op het akkoord, zei Carney dat het 'c