Amanda Gläser-Bligh krijgt wat vreemde blikken wanneer ze de acht jaar oude straatboom water geeft die ze heeft geadopteerd voor haar deur in Charlottenburg, Berlijn. "Ik heb haar Linda de linde genoemd," zegt ze. "Berlijners staan niet bepaald bekend om hun vriendelijkheid, maar de meeste mensen reageren echt positief als ze ontdekken wat ik aan het doen ben." Wat meer is dan je kunt zeggen van de meeste hobby's in de buurt.

Naarmate de zomerhittegolven in de stad verergeren, draagt Gläser-Bligh tijdens de warmere maanden ongeveer 20 liter water naar Linda, eens per week. Het kost een paar keer de trap op en af met een gieter om de klus te klaren, maar ze heeft gemerkt dat de boom niet meer verwelkt in de zomerhitte. Lindebomen zijn een kenmerk van Berlijn, ze leenden zelfs hun naam aan de boulevard Unter den Linden. Hun volwassen, dichte bladerdak zorgt voor essentiële verkoeling op straat, terwijl hun bloesems vitale nectar leveren voor lokale bijen – die, naar men mag aannemen, niet is gevraagd mee te betalen aan het water geven.

Gläser-Bligh adopteerde de boom via het Gieß den Kiez-project van CityLAB Berlin, wat 'geef je buurt water' betekent. Een interactieve kaart volgt meer dan 900.000 bomen in heel Berlijn en berekent de waterbehoefte van elke boom op basis van leeftijd, soort en lokale regenval. Deze realtime watergegevens onderscheiden het Gieß den Kiez-project van andere bomenkaarten wereldwijd en stellen vrijwilligers in staat om op stadsniveau te coördineren. Het is als een fitnesstracker, behalve dat de stappen echte emmers zijn en de begunstigde een boom is.

Je kunt zien wanneer een boom voor het laatst water kreeg, een watergift loggen, en kleurcodering geeft bomen aan die dringend water nodig hebben. Jonge boompjes bijvoorbeeld missen de volwassen wortelnetwerken van oudere bomen en hebben frequentere watergiften nodig om te overleven. Gieß den Kiez biedt ook advies over de juiste gietertechniek, het opvangen van regenwater en de locatie van Berlijnse waterpompen. Kortom, alles wat je nodig hebt om een functionerende boomouder te worden, minus het schuldgevoel als je het vergeet.

"Het voelt heel leuk, bijna als een videogame," zegt Gläser-Bligh. "Ik denk dat veel mensen de bomen water willen geven, maar ze voelen zich er misschien ongemakkelijk bij of weten niet zeker of het hun verantwoordelijkheid is. Maar als je deze app hebt die je aanmoedigt, weet je dat het het juiste is om te doen." Gamificatie van burgerplicht: het enige soort schermtijd dat eindigt met een levende boom.

Het Gieß den Kiez-project loopt sinds 2020 en momenteel gebruiken 12.000 geregistreerde vrijwilligers het platform. Hun inspanningen vullen die van de districtsautoriteiten voor straten en groenvoorziening aan, die al duizenden bomen water geven maar niet altijd kunnen bijbenen tijdens de steeds heter wordende Berlijnse zomers. Het is bijna alsof klimaatverandering het gemeentelijk onderhoud moeilijker maakt, en burgers het gat opvullen met een gieter.

"Ik was echt verrast hoe diep mensen om bomen geven – voor velen is het bijna als zorgen voor een huisdier," zegt Anna Mehrländer, die al meer dan een jaar leiding geeft aan het Gieß den Kiez-project. "Klimaatverandering gebeurt voor onze deur. Maar een boom water geven is een kleine actie die je buurt helpt omgaan met hetere zomers. Het creëert ook gemeenschap in een tijd waarin mensen steeds meer thuiswerken en de hele dag op hun telefoon zitten." Dus, een boom water geven is het nieuwe smalltalk.

Inderdaad, de grootste jaarlijkse piek in boomwatergiften – toen bijna een half miljoen liter werd gegoten – kwam net na de lancering van het platform in 2020 aan het begin van de Covid-pandemie. Anna gelooft dat dit kwam omdat het water geven van bomen mensen een reden gaf om weer naar buiten te gaan en contact te maken met mensen en natuur. Seizoensgebonden stijgen de watergiften tijdens hittegolven. Op 27 juni bijvoorbeeld, toen Berlijn een all-time recordhoogte van 39,9°C (103,8°F) ervoer, goten mensen 8.000 liter water over bomen in de hele stad. Dat is ongeveer het equivalent van 40 badkuipen, of één zeer toegewijde Berlijner met een zeer grote gieter.

Er is een groeiend aantal bewijzen dat het