Król Karol przeszedł do historii, ujawniając swój rachunek podatkowy w wysokości 12,9 mln funtów, ale płatność ta daleka jest od zwykłej – zaczynając od tego, że prawnie nie musi płacić ani grosza.

Ogłoszenie towarzyszy corocznemu raportowi finansowemu Domu Królewskiego, który rodzi tyle samo pytań, co odpowiedzi na temat wyjątkowej sytuacji podatkowej monarchy. Karol jest zwolniony z podatku dochodowego, podatku od zysków kapitałowych i podatku od spadków z mocy prawa, ale dobrowolnie płaci niektóre z nich na podstawie Memorandum of Understanding (MoU) z rządem – umowy zawartej w 1993 roku po presji społecznej dotyczącej kosztów królewskich, zaktualizowanej w 2023 roku po śmierci królowej Elżbiety II.

Ekspert podatkowy Dan Neidle z Tax Policy Associates ucina królewski lukier: „Jeśli jest dobrowolne, to nie jest podatek.” Sam HMRC definiuje podatek jako pieniądze, które prawnie musisz zapłacić. Król płaci VAT, podatki pracodawcy i podatki lokalne „zgodnie z wymogami”, więc nie wszystko jest opcjonalne – tylko te grube pozycje.

Raport chwali się przejrzystością, ale oferuje niewiele jasności co do tego, jak obliczono kwotę 12,9 mln funtów. Wiemy, że Karol płaci podatek od dochodów osobistych, dochodów z prywatnej szkatuły (Privy Purse) niewydanych na obowiązki służbowe oraz zysków kapitałowych ze sprzedaży prywatnych nieruchomości – ale nie wiemy, jaka część każdego z nich składa się na całość. Prywatna szkatuła, głównie z Księstwa Lancaster (tysiące hektarów ziemi, zamki i kamieniołomy), przyniosła 25,2 mln funtów. Do tego dochodzą osobiste zarobki z „dochodów inwestycyjnych i zysków handlowych”, ale nie podano żadnej liczby.

Historyk Anna Whitelock zauważa, że ujawnienie stawia Karola „na pierwszym planie jako bardzo bogatego człowieka” – ruch PR-owy, by sprawiać wrażenie responsywnego, zanim zostanie do tego zmuszony. Ale Shaun Moore z Quilter wskazuje na brak szczegółów: „Kwota w nagłówku to duża suma podatku… ale nie ma żadnego podziału, jak do niej doszto.”

Brakuje też informacji, jaka część dochodów z prywatnej szkatuły idzie na cele osobiste, a jaka na służbowe – kluczowe, ponieważ Karol dobrowolnie opodatkowuje tylko wydatki osobiste, skutecznie odliczając koszty działalności królewskiej. Ponadto ma dwa źródła finansowania wolne od podatku (dotację suwerenną Sovereign Grant i nieopodatkowane obowiązki służbowe z prywatnej szkatuły), system przypominający koszty osoby samozatrudnionej, ale o znacznie luźniejszych definicjach. Dotacja suwerenna pokrywa koszty personelu i utrzymania; nieopodatkowane fundusze z prywatnej szkatuły obejmują dochody osobiste pracujących członków rodziny królewskiej.

Strażnik prywatnej szkatuły James Chalmers zapewnia, że system jest „jasny w zasadzie, ustrukturyzowany prawnie i udoskonalany z czasem.” Jasne jak błoto, być może – ale przynajmniej kwota w nagłówku jest już znana.