De klimaatcrisis, die al druk bezig is met het smelten van gletsjers en het koken van de planeet, heeft nu blijkbaar besloten om antibioticaresistentie een handje te helpen – want waarom zou één wereldwijde gezondheidscatastrofe al het plezier hebben? Een nieuwe studie gepubliceerd in The Lancet Planetary Health heeft onthuld dat stijgende temperaturen en veranderende regenpatronen de verspreiding van antibioticaresistente genen in salmonella versnellen, een van de meest voorkomende bacteriële ziekten ter wereld.

Antibioticaresistentie, die jaarlijks al meer dan 1 miljoen mensen doodt en mensen van elke leeftijd in elk land bedreigt, was voorheen tevreden om voornamelijk te worden aangedreven door misbruik en overmatig gebruik van antibiotica. Maar volgens onderzoekers uit het VK, Frankrijk, Australië, Zwitserland en China, mengt de klimaatcrisis zich nu in de actie. Tussen 1940 en 2023 was klimaatverandering geassocieerd met een wereldwijde toename van 10% in antibioticaresistentiegenen in salmonella, zo vond de eerste studie in zijn soort.

De studie analyseerde genomen van meer dan 480.000 salmonellamonsters uit 139 landen, verzameld over 83 jaar, en vergeleek resistentiegenniveaus met veranderingen in gemiddelde temperatuur en regenval. De relatie bleek niet-lineair – antibioticaresistentie stijgt niet gestaag met de temperatuur, maar verandert in een gecompliceerdere dans, afhankelijk van zowel hitte als neerslag, wat suggereert dat omgevingsveranderingen de bacteriële aanpassing aan antibiotica kunnen versnellen.

Ongeveer 82% van de bestudeerde landen zag toenames in antibioticaresistentiegenen in salmonella, met de sterkste klimaatgerelateerde stijgingen in het Midden-Oosten en Noord-Afrika, gevolgd door Zuid-Azië en Sub-Sahara Afrika. De auteurs merken op dat hoewel de studie een verband aantoont in plaats van directe causaliteit, het 'robuust bewijs' levert dat klimaatverandering geassocieerd is met een verhoogd risico op antibioticaresistentie. Ze dringen aan op dringende integratie van klimaatmitigatiebeleid, met name dat in lijn met het Akkoord van Parijs, naast verbeterd antimicrobieel rentmeesterschap en One Health-surveillance – wat een hoop jargon is voor 'alsjeblieft, maak het niet erger'.