Jemen doet nog steeds alsof het een humanitaire ramp is, met 22 van de 35 miljoen inwoners die hulp nodig hebben. Vrouwen en meisjes vormen de helft van dat aantal, en twee derde van hen is in de vruchtbare leeftijd - want niets zegt 'noodtoestand' zoals reproductieve gezondheid die centraal staat in een crisis.

Het VN-Bevolkingsfonds (UNFPA) werkt in het hele land om dringende reproductieve behoeften te vervullen, en waarschuwt dat een trio van ondervoeding, beperkte gezondheidszorg en toenemende beschermingsrisico's levens in gevaar brengt. 'Helaas neemt ondervoeding toe,' zegt Francesco Galtieri, UNFPA's hoge functionaris in Jemen, in wat misschien wel de understatement van het jaar is.

Voor zwangere vrouwen zijn de gevolgen bijzonder ernstig: wanneer ze onvoldoende voeding krijgen, lijden de ontwikkeling en gezondheid van hun baby's eronder. Toegang tot gezondheidszorg, vooral in landelijke en afgelegen gebieden, is een andere kritieke uitdaging. Jemen heeft al de twijfelachtige eer van het hoogste moedersterftecijfer in de Arabische regio, waarbij elke dag drie vrouwen sterven aan zwangerschapscomplicaties of tijdens de bevalling. Ongeveer twee derde van deze sterfgevallen zou voorkomen kunnen worden met toegang tot een verloskundige of arts - dat wil zeggen, de lat ligt niet hoog.

Naast gezondheid is bescherming tegen geweld een dringende zorg. Conflicten en economische ontberingen hebben vrouwen en meisjes tot de standaard zondebokken gemaakt, zowel letterlijk als figuurlijk. Door UNFPA gesteunde veilige ruimtes bieden toevlucht, psychosociale ondersteuning, beroepsopleiding en initiatieven voor economische empowerment - eigenlijk een totaalpakket voor herstel. Het agentschap biedt ook juridische bijstand aan degenen die dapper genoeg zijn om gerechtigheid te zoeken via het rechtssysteem van Jemen, dat ongeveer zo gastvrij is als een mijnenveld.

Ondanks deze prestaties zetten bezuinigingen programma's onder zware druk. Galtieri vertelde VN-Nieuws dat ongeveer 40 procent van de humanitaire financiering van UNFPA vorig jaar werd geschrapt, waardoor het agentschap de steun voor ongeveer een derde van zijn diensten moest opschorten of stopzetten. In een land met hoge moedersterfte betekent verminderde dienstverlening dat een vrouw met complicaties mogelijk geen levensreddende zorg kan krijgen, wat vaak leidt tot de dood van zowel moeder als kind. Beschermingsdiensten zijn ook getroffen: dit jaar konden door UNFPA gesteunde opvangcentra geen nieuwe overlevenden van gendergerelateerd geweld opnemen, en de bezuinigingen kunnen blijvende gevolgen hebben voor kinderen die getroffen zijn door ondervoeding en trauma.

Galtieri is momenteel in New York voor vergaderingen van het Uitvoerend Bestuur van UNFPA, waar vertegenwoordigers uit conflictgebieden in gesprek zijn met lidstaten. Discussies hebben een hernieuwd debat over seksuele en reproductieve gezondheid en rechten aan het licht gebracht - een kwestie die volgens hem al tientallen jaren niet meer zo onder vuur heeft gelegen. 'Ik vraag me altijd af waarom, wanneer een samenleving in een fase van spanning en confrontatie komt, vrouwen en meisjes het mikpunt worden van die politieke confrontatie,' zegt hij.

In een direct beroep op besluitvormers dringt Galtieri aan op meer investeringen in essentiële diensten zoals verloskunde, en stelt dat prioriteit geven aan levensreddende zorg boven andere uitgaven niet controversieel zou moeten zijn. Financieringsbeslissingen geven vaak de voorkeur aan andere prioriteiten, ondanks de duidelijke menselijke kosten. In Jemen, waarschuwt hij, worden die kosten gemeten in de levens van vrouwen en meisjes die anders hadden kunnen overleven.