Het wereldwijde humanitaire hulpsysteem brokkelt af, volgens een nieuw rapport dat donderdag werd uitgebracht en dat ook een nette statistiek onthulde: 64 miljoen minder mensen ontvingen vorig jaar hulp. Niets zegt "wereldgemeenschap" zo goed als het inkrimpen van de gastenlijst met de bevolking van Frankrijk.

Hulpdonaties zijn tussen 2022 en 2025 met 30% gekort, en duizenden hulpverleners hebben hun baan verloren, waarmee dit een van de grootste inkrimpingen is sinds het systeem in het naoorlogse tijdperk werd gevormd. Het rapport The State of the Humanitarian System 2026, opgesteld door de humanitaire organisatie Active Learning Network for Accountability and Performance (Alnap), schetst een beeld van een systeem dat niet zozeer "faalt" als wel "actief wordt ontmanteld".

In 2025 kwamen alleen degenen wier leven onmiddellijk gevaar liep in beeld, terwijl steun voor langetermijnproblemen en het vermogen om van crises te herstellen drastisch werd teruggeschroefd. Want niets zegt "efficiëntie" als wachten tot iemand letterlijk in brand staat voordat je een emmer aanbiedt.

Jennifer Doherty, medeauteur van het rapport, zei: "De gevolgen werden niet gelijkelijk gevoeld. De combinatie van verminderde financiering en restrictieve politiek betekende dat vrouwen, kinderen, ouderen en ontheemden extra hard werden getroffen." Doherty schatte ook dat tot 23% van het humanitaire personeel in 2025 verloren ging, en voegde toe: "Gespecialiseerde diensten sloten en gerichte ondersteuning werd moeilijker vol te houden." Dus, samengevat: minder mensen, minder geld, minder personeel. Het is als een begrotingsvergadering waar het enige dat groeit het probleem is.

Volgens het rapport daalde de financiering tot naar schatting $33,3 miljard (£24,6 miljard) in 2025, van een piek van $47,5 miljard in 2022. USAID onderging de meest dramatische bezuinigingen, met een vermindering van 55% in 2025, terwijl 13 van de top 20 donoren vorig jaar ook hun hulpgiften verlaagden. Het is bijna alsof ze het gecoördineerd hebben - behalve dat coördinatie blijkbaar iets is waar het internationale systeem moeite mee heeft.

Het rapport benadrukte ook de groeiende druk van regeringen op hoe hulp mocht worden besteed, zoals de Amerikaanse bevriezing van uitgaven voor programma's die worden beschouwd als gedreven door diversiteits-, gelijkheids- en inclusiviteitsbeleid (DEI). Want als je verhongert, is het eerste dat je controleert of het eten uit een voldoende niet-woke toeleveringsketen komt.

Voor de weinigen die wel steun ontvingen, daalde het gerichte bedrag per persoon van $178 in 2021 naar $90 in 2025, zelfs terwijl de werkelijke behoeften stegen naar $255. Dat is een begrotingstekort van $165 per persoon, wat een leuke manier is om te zeggen: "we hebben besloten dat je minder dan de helft nodig hebt van wat je echt nodig hebt."

Een verzwarende factor: regeringen faalden niet alleen in hun plicht om burgers te beschermen, maar brachten mensen vaak daadwerkelijk in gevaar. Staten waren verantwoordelijk voor 64% van de aanvallen op gezondheidswerkers en grotendeels verantwoordelijk voor geweld dat hulpverleners trof via luchtaanvallen. Het is een gedurfde strategie - bombardeer de ziekenhuizen en vraag je dan af waarom de gezondheidsindicatoren kelderen.

Jemen was een van de landen die zwaar getroffen werden door de hulpbezuinigingen, met verslechterende voeding en stijgende gevallen van difterie omdat vaccinatiecampagnes werden opgeschort. Mohammed Bahashwan, landendirecteur van Action for Humanity in Jemen, zei dat afnemende hulpniveaus de crises waarmee gezinnen worden geconfronteerd verergeren. "Problemen doen zich niet afzonderlijk voor," zei hij. "Een gezin kan zijn inkomen hebben verloren, zich geen voedsel kunnen veroorloven, een ondervoed kind hebben en toch aanzienlijke afstanden moeten afleggen of kosten moeten betalen die ze zich niet kunnen veroorloven om toegang tot gezondheidszorg te krijgen." Met andere woorden, de crises houden elkaar bij de hand en huppelen samen verder.

Het rapport noemde wel voorbeelden van het humanitaire systeem dat zich mobiliseerde om de meest behoeftigen te ondersteunen, vaak geleid door lokale hulporganisaties, en van diasporanetwerken die bijsprongen. Maar het zei ook dat het internationale systeem niet goed coördineerde met deze netwerken en dat lokale hulporganisaties en personeel vaak het zwaarst getroffen werden door bezuinigingen. Dus de mensen die het meest doen, krijgen het minst. Inspirerend.

Meg Sattler, chief executive van de in Wenen gevestigde organisati