Een nieuwe YouGov-peiling in zes Europese landen heeft een bevinding opgeleverd die zo onverrassend is dat ze in steen gebeiteld had kunnen worden: Europeanen geloven dat door de mens veroorzaakte klimaatverandering echt is, en de meesten vinden dat er snel actie moet worden ondernomen — op voorwaarde natuurlijk dat niemand iets zinvols hoeft op te offeren onderweg.

De enquête, uitgevoerd in Denemarken, Frankrijk, Duitsland, Italië, Spanje en het Verenigd Koninkrijk, vond dat tussen 69% (Duitsland) en 80% (Frankrijk) van de respondenten geloofde dat het klimaat verandert. Slechts 1% tot 4% ontkende het ronduit, terwijl 14% tot 20% erkende dat het klimaat verandert maar dat aan iets anders dan menselijke activiteit toeschreef — vermoedelijk een zeer ijverig natuurlijk fenomeen met een voorliefde voor fossiele brandstoffen.

Context is hier belangrijk: Europa is het snelst opwarmende continent ter wereld, en wetenschappers zeggen dat door de mens veroorzaakte klimaatontwrichting door het verbranden van fossiele brandstoffen de frequentie en intensiteit van hittegolven, droogtes, bosbranden en verwoestende stormen opvoert. De inzet is dus, om een technische term te gebruiken, enigszins hoog.

De peiling kwam dagen voor de Cop31-klimaatconferentie in Turkije, en toonde aan dat grote meerderheden — 79% tot 89% — in alle zes landen vonden dat landen de crisis effectiever zouden bestrijden door internationaal samen te werken. EU-respondenten neigden ernaar klimaatactiebeslissingen op EU-niveau te nemen in plaats van nationaal, een visie gedeeld door 50% tot 54% van de respondenten in Frankrijk, Italië en Duitsland, 61% in Denemarken en 64% in Spanje.

Meerderheden van 65% tot 83% in elk land zeiden zich zorgen te maken over de klimaatcrisis, waaronder 23% tot 42% die zichzelf als "zeer bezorgd" omschreven. YouGov merkte een toename van bezorgdheid op tijdens de hittegolven van deze zomer — een fenomeen dat onderzoekers "naar buiten stappen" noemen.

Frankrijk bood de duidelijkste casestudy in weer-gedreven angst. In april zei 74% van de Franse respondenten zich zorgen te maken over de klimaatcrisis; medio augustus was dat cijfer gestegen naar 83%, waar het vorige maand bleef. Het aandeel Fransen dat "zeer bezorgd" was, steeg van 28% in april naar een recordhoogte van 42% in augustus, en bleef vorige maand stabiel. De bezorgdheid in andere landen piekte in augustus en daalde daarna weer — Duitslands "zeer bezorgde" cohort steeg van 27% in april naar 40% in augustus, en zakte toen terug naar 31%. Denemarken bleef een bolwerk van Scandinavisch stoïcisme, met een relatief stabiele bezorgdheid van 66% tot 69% "bezorgd" en 20% tot 23% "zeer bezorgd".

In de zes landen vond de meerderheid van de respondenten (45% tot 63%) dat het nog niet te laat was om de ergste gevolgen van de klimaatcrisis af te wenden, maar dat daarvoor een drastische koerswijziging nodig was. Slechts 11% tot 24% geloofde dat het al te laat was. Een hoopvolle 9% tot 20% dacht dat de huidige maatregelen voldoende zouden zijn om de ernstigste gevolgen te voorkomen — een optimisme dat al dan niet standhoudt bij contact met de realiteit.

Maar toen het ging om welke klimaatmaatregelen mensen daadwerkelijk steunden, was het patroon duidelijk: maatregelen die geen directe invloed hebben op het dagelijks leven waren de grote favorieten. Meer bomen planten, energie-efficiëntie subsidiëren, wegwerpplastic verbieden en grote vervuilers belasten kregen allemaal steun. De brandstofaccijns verhogen, vlees en zuivel beperken, vliegtickets belasten en nieuwe benzine- en dieselauto's verbieden? Resoluut tegen, dank u vriendelijk.

Dezelfde logica gold voor persoonlijke offers. Goedkope en gemakkelijke acties — groene ruimte creëren thuis, alleen seizoensfruit en -groenten eten — waren populair. Exclusief tweedehands shoppen of meer betalen voor vluchten niet. Kortom: Europeanen zijn klaar om de planeet te redden, zodra dat geen omweg vereist op weg naar de luchthaven.