Tien jaar na de sloop van de "Jungle" – het uitgestrekte kamp in Calais waar duizenden asielzoekers ooit provisorische onderkomens optrokken voordat ze de oversteek naar Engeland waagden – blijft de Franse kust een grimmig vertrouwd tafereel. Alles is veranderd. Niets is veranderd.

Op een open plek in een bos bij een van de drukke hoofdwegen van Calais staan felgekleurde tenten opgesteld tegen de snijdende herfstwind. Een jas hangt aan een boomtak en fladdert naast een riem versierd met vakbondsvaandels. Het is pas oktober, maar de wind maakt het gevoel meerdere graden kouder. "Ik woon in een tent," zegt Adam*, een elektrotechniekstudent uit Soedan die vluchtte toen de oorlog begon, tijdens een nabijgelegen telefoonoplaadsessie van een liefdadigheidsinstelling. "We zijn zo vaak uitgezet. Het is niet de moeite waard om bezittingen te hebben, want de politie neemt alles mee. Ik heb alleen de kleren die je me nu ziet dragen."

Opeenvolgende Britse regeringen hebben honderden miljoenen ponden uitgegeven aan initiatieven om illegale migratie via Noord-Frankrijk te beteugelen, waaronder betalingen aan Frankrijk voor kustpolitiehandhaving. Woensdag vertelde Rob Jones, directeur-generaal operaties bij het National Crime Agency, aan parlementsleden dat dankzij Brits-Franse inspanningen het verdienmodel van mensensmokkelaars die kleinschalige bootoversteken mogelijk maken "begint te wankelen". Wankelen misschien, maar nog niet ingestort.

Meer dan 200.000 asielzoekers hebben de reis van Calais naar het Verenigd Koninkrijk gemaakt sinds de "Jungle" – een van de grootste dergelijke kampen in Europa – werd afgebroken. Bij het tienjarig jubileum verblijven ongeveer 4.000 mensen in kleinere kampen in Calais, Duinkerken en Boulogne, wachtend om over te steken. De overheersende nationaliteiten die hopen het Verenigd Koninkrijk te bereiken zijn bijna identiek aan 2016: Eritreeërs, Soedanezen, Somaliërs, Iraniërs en Afghanen. Hun vastberadenheid om Groot-Brittannië te bereiken, waar ze menen veilig te zijn, is niet verzwakt. De leefomstandigheden blijven hard en primitief.

Kleinschalige bootaankomsten in het Verenigd Koninkrijk dalen gestaag – van meer dan 41.000 in 2025 tot ongeveer 21.000 tot nu toe dit jaar – hoewel dit deels kan worden toegeschreven aan een algehele afname van irreguliere migratie naar Europa en een groot aantal winderige dagen waardoor oversteken moeilijker worden. In 2016 stak bijna niemand het Kanaal over in kleine bootjes; vanaf 2018 begonnen de aantallen te stijgen.

Frankrijks beleid van "zero point de fixation" werd ingevoerd om een nieuw groot kamp te voorkomen. Het resultaat: kleine woonplekken in bosgebieden – vooral in Calais – worden gemiddeld eens per 48 uur ontruimd, waarbij tenten, kleding en andere bezittingen van asielzoekers door de politie worden vernietigd of in beslag genomen. De meesten zetten gewoon een nieuw kamp op in de buurt, vaak met gedoneerde tenten van liefdadigheidsinstellingen. Human Rights Observers, dat de behandeling van asielzoekers in Noord-Frankrijk documenteert, noemt deze cyclus het "grensSpektakel".

Extreemrechtse oproerkraaiers zijn vanuit het Verenigd Koninkrijk gereisd om mensen in de geïmproviseerde kampen te intimideren, wat de Franse autoriteiten ertoe bracht tien personen de toegang tot het land te ontzeggen. Maar er blijven meer komen. Onlangs reisden twee oproerkraaiers uit België en een derde uit Polen ook naar Noord-Frankrijk om asielzoekers lastig te vallen en te intimideren.

Velen bij de telefoonoplaadsessie hebben meerdere pogingen ondernomen om het Kanaal over te steken. Deze week hoorde de commissie binnenlandse zaken bewijs dat het gemiddelde aantal oversteekpogingen per persoon is gestegen van drie naar zeven. De behandeling door de politie is een veelbesproken onderwerp. Utopia 56, een Franse liefdadigheidsinstelling die ontheemden en daklozen ondersteunt, zegt dat zij tussen april en augustus 2026 een toename van 40% in politiegeweld tegen asielzoekers heeft gedocumenteerd vergeleken met dezelfde periode vorig jaar.

"Ik begrijp dat de politie haar werk doet, maar waarom moeten ze zo agressief zijn?" zegt een 16-jarige jongen bij de sessie, die anoniem wil blijven. "Ze houden me zo vaak tegen in Calais, zelfs als ik niet probeer over te steken. Het leven in Calais is te moeilijk, iedereen wil zo snel mogelijk weg. Ik ben 16, ik ben te jong voor dit leven, maar ik heb geen keuze."

Human