De amateurspeurdershausse op tv: want wie heeft er een badge nodig als je een bestseller en een kudde schapen hebt?

Van de Sherlock Holmes-spin-offs tot The Sheep Detectives: overal op tv en in de bioscoop zijn doe-het-zelf-speurders aan de slag. Maar waar komt de clichématige buitenstaander die de professionals te slim af is vandaan – en hoe verhouden deze portretten zich tot de werkelijkheid?

Op televisie hoef je geen agent te zijn om een misdaad op te lossen; de politie kan je gewoon inhuren als consultant. Het enige wat je nodig hebt is het onwaarschijnlijke vermogen om elk raadsel op te lossen vlak voor de volgende aflevering. Je kunt een gepensioneerde detective zijn (Monk, Ridley, de vele Poirot-spin-offs) of een bestsellerauteur (Murder, She Wrote, Castle) of een dominee (Grantchester) of een veroordeelde fraudeur die verlossing zoekt (White Collar, Wild Cards). Je kunt een pseudo-paragnost zijn (Psych, The Mentalist), een menselijke leugendetector (Lie to Me), of een privédetective (alle Sherlock Holmes-bewerkingen en -spin-offs, en Shonda Rhimes’ The Residence). Of zelfs, in het geval van Death Valley, een gepensioneerde acteur die algemeen bekend staat om het spelen van een detective op tv.

De cliché van de ‘consultant’ – een hypergetalenteerde onderzoeker die geen deel uitmaakt van de politie, maar met hen samenwerkt om misdaden op te lossen – is wijdverbreid, zozeer zelfs dat de popcultuursite TV Tropes er een eigen pagina aan wijdt: “No badge? No problem!” Maar recentelijk heeft het tijdloze personage een boost gekregen.