Nepal mierzy się z perspektywą odbudowy za 5 miliardów dolarów po katastrofalnych powodziach, które zmiotły całe wioski, i chce, aby najwięksi truciciele świata otworzyli swoje portfele. Kraj formalnie zwrócił się o 20 milionów dolarów z funduszu ONZ ds. strat i szkód, a wysoki rangą minister powiedział Guardianowi, że główni emitenci muszą „obudzić się” i przyjąć wspólną odpowiedzialność za katastrofę, w której zginęło lub zaginęło ponad 6000 osób.

Naukowcy podejrzewają, że zmiany klimatyczne odegrały rolę w powodziach z końca sierpnia, wywołanych przez częściowe zawalenie się topniejącego lodowca, co spowodowało śmiertelne osunięcie ziemi i gwałtowne powodzie na obszarze kontrolowanym przez Chiny w Tybecie oraz w Nepalu. Do tej pory potwierdzono śmierć ponad 1300 osób, a ponad 5500 nadal uznaje się za zaginione po 12 dniach akcji ratunkowych. Minister spraw zagranicznych Nepalu, Shisir Khanal, był bezpośredni: „To było jak tsunami nadchodzące z Himalajów. Doświadczyliśmy fal wysokich na 60, 70 stóp, zmieszanych z gruzem, błotem, kamieniami, pędzących z prędkością prawie 180 km na godzinę. Miasta, wioski i autostrady zostały całkowicie zniszczone.”

Emisje gazów cieplarnianych Nepalu to zaledwie <0,1% światowej sumy, podczas gdy jego sąsiedzi – Indie i Chiny – należą do największych trucicieli. Himalaje – rozciągające się na Indie, Chiny, Nepal i Bhutan – ocieplają się prawie 50% szybciej niż średnia globalna, a ONZ zauważyło w 2023 roku, że nepalskie góry straciły prawie jedną trzecią swojego lodu w ciągu nieco ponad trzech dekad. Khanal nazwał katastrofę „jednym z najsilniejszych sygnałów ostrzegawczych, jakich doświadczyliśmy, co nas czeka”, podkreślając, że nie należy jej postrzegać jako jednorazowego zdarzenia, ale jako powracający koszmar dla społeczności na całym świecie.

Wniosek o 20 milionów dolarów, wysłany wspólnie przez ministerstwa finansów i środowiska Nepalu do funduszu ONZ ds. strat i szkód (utworzonego w 2022 roku na mocy porozumienia paryskiego), to kropla w morzu potrzeb w porównaniu z szacowanymi szkodami przekraczającymi 5 miliardów dolarów. Ponad 20 000 domów i główna autostrada będą prawdopodobnie wymagać odbudowy, a niektóre wioski nad rzekami mogą musieć przenieść się na wyżej położone tereny. Khanal przyznał, że odszkodowanie jest „oczywiście niewystarczające”, ale podkreślił, że to także „sygnał ostrzegawczy dla społeczności globalnej, aby ustanowić bardziej solidny mechanizm pomocy wrażliwym i małym gospodarkom, takim jak Nepal.”

Początkowo wskazując na Indie i Chiny jako winowajców – wyraźnie unikając wzmianki o USA, największym trucicielu świata – Khanal później wycofał się, mówiąc: „Nie chodzi o przerzucanie winy na jeden czy drugi kraj, ale o wspólne działanie.” To szlachetne uczucie, zwłaszcza że fundusz ONZ ds. strat i szkód już stoi w obliczu „znaczącej luki finansowej”: otrzymał wnioski o łączną kwotę 2,8 miliarda dolarów od 119 krajów, ale zadeklarowano tylko około 400 milionów, przy czym USA wpłaciły zaledwie 17 milionów po tym, jak Donald Trump wycofał się z porozumienia paryskiego.

Khanal przyznał, że istnieją „polityczne wyzwania” w uzyskaniu odszkodowań, ale zbył denialistów klimatycznych klasycznym stwierdzeniem: „Tak, zawsze znajdą się ludzie, którzy nie zgodzą się z naszą perspektywą lub zaprzeczą zmianom klimatu, ale są też ludzie, którzy zaprzeczają, że Ziemia jest okrągła.” Odparł również zarzuty, że Chiny nie ostrzegły Nepalu o nadchodzących powodziach, zauważając, że żadna ze stron nie wiedziała, że zawalenie lodowca jest bliskie – chociaż z perspektywy czasu widać, że lodowiec cofał się przez sześć miesięcy. „Nie sądzę, aby ktokolwiek z nas miał pojęcie o zagrożeniu, dopóki nie nastąpiło” – powiedział, podkreślając potrzebę lepszej wymiany danych i koordynacji w regionie Himalajów.