Tien VN-functionarissen hebben besloten iets te doen dat waarschijnlijk niet zal werken: Rusland beleefd vragen twee inheemse klimaatactivisten vrij te laten die al zes maanden vastzitten op terrorisme-aanklachten. De brief, verzonden in april en vorige week openbaar gemaakt, dringt er bij Moskou op aan Daria Egereva en Natalia Leongardt vrij te laten voorafgaand aan een belangrijke rechtszitting deze donderdag in Moskou. Spoiler alert: Russische functionarissen hebben nog niet gereageerd.
Egereva, een inheemse Selkup uit Rusland en medevoorzitter van het International Indigenous Peoples Forum on Climate Change, werd op 17 december gearresteerd samen met Leongardt, een voormalige VN-stagiaire in Genève, slechts weken nadat Egereva terugkeerde van de COP30-klimaatconferentie. De aanklacht? Deelnemen aan een terroristische groepering, wat blijkbaar betekent dat ze ooit betrokken was bij het Aborigen Forum, een informeel inheems belangenbehartigingsnetwerk dat Rusland twee jaar geleden opdoekte. VN-experts vermoeden dat de arrestaties meer te maken hebben met Egereva's vervelende gewoonte om VN-vergaderingen bij te wonen en op te komen voor inheemse rechten.
De brief, ondertekend door VN-special rapporteurs voor milieu, inheemse volkeren en mensenrechten, eist onmiddellijke vrijlating en intrekking van alle aanklachten. Egereva en Leongardt riskeren tot 20 jaar gevangenisstraf. Hun detentie heeft internationale veroordeling opgeroepen, met meer dan 100 organisaties die oproepen tot hun vrijlating tijdens het VN Permanent Forum on Indigenous Issues in New York in april.
Egereva's collega's maken zich bijzonder zorgen omdat ze deze week in Duitsland had moeten zijn voor de Bonn Climate Change Conference. In plaats daarvan zit ze in een Russische gevangenis, zonder regelmatige telefoontjes en bezoeken van haar man en kinderen. Het International Indigenous Peoples Forum on Climate Change heeft de ongekende stap genomen om haar termijn als medevoorzitter te verlengen tot haar vrijlating - een symbolische zet die zegt: "We hebben liever een afwezige medevoorzitter dan dat we Rusland onze leiders laten kiezen."
Kate Finn, een burger van de Osage Nation en uitvoerend directeur van het Tallgrass Institute, vatte het samen: "Het werk dat ze doen is volledig legitiem, volledig binnen normale diplomatieke kanalen. Het wordt door de Russische regering bestempeld als terroristische activiteit, maar het is activiteit die inheemse vrouwen tegenwoordig elke dag doen voor het VN-systeem." Want blijkbaar is opkomen voor klimaatgerechtigheid nu een terroristische daad in Rusland.