Toen Oostenrijkse schoolkinderen deze week weer naar de klas sjokten, werden ze niet alleen begroet door nieuwe schriften en strenge leraren, maar ook door een gloednieuwe wet met een zeer specifieke vorm van modestijlcontrole: meisjes onder de 14 jaar mogen nu officieel geen hoofddoek meer dragen op welke openbare of particuliere school in het land dan ook.

De wet, die zich richt op 'traditionele islamitische' hoofdbedekkingen zoals hoofddoeken en boerka's, werd bepleit door integratieminister Claudia Bauer van de conservatieve Volkspartij (ÖVP). Bauer omschreef de hoofddoek als 'een teken van onderdrukking en een middel om meisjes vanaf de vroegste kindertijd te controleren', wat zeker een manier is om een stuk stof te framen. Critici zien het echter als een nogal onsubtiele manier om anti-islamitische sentimenten aan te wakkeren, en mogelijk in strijd met de grondwet - een detail dat vermoedelijk van ondergeschikt belang is.

Het verbod is bedacht door de conservatief geleide coalitie van ÖVP, de Sociaal-Democraten (SPÖ) en de liberale Neos, die erop staan dat het een 'duidelijk engagement voor gendergelijkheid' is om jonge meisjes te beschermen. Want niets zegt empowerment zoals een 6-jarige vertellen wat ze niet naar school mag dragen.

Carla Amina Baghajati van de officiële Islamitische Gemeenschap in Oostenrijk (IGGÖ) vertelde de BBC dat de organisatie 'zich krachtig verzet tegen het verbod', en betoogde dat het 'op onrechtvaardige wijze het grondrecht op godsdienstvrijheid beperkt en moslimmeisjes onevenredig treft'. Ze voegde eraan toe dat de wet in plaats van kinderen te beschermen 'een specifieke religieuze praktijk eruit pikt en het risico loopt de kinderen die het beweert te ondersteunen juist uit te sluiten'. De IGGÖ heeft toegezegd juridische uitdagingen van gezinnen die zich in hun rechten voelen geschonden te steunen, en mogelijk zaken voor het Grondwettelijk Hof te brengen - een hof dat, in een schokkende wending, eerder in 2020 een soortgelijk verbod op hoofddoeken op basisscholen vernietigde wegens schending van de religieuze neutraliteit van Oostenrijk. Maar wie let er op precedenten?

Leraren krijgen nu de taak om het verbod te handhaven door leerlingen met hoofddoeken te signaleren en gesprekken aan te gaan met hen en hun voogden. Als overtredingen aanhouden, wordt de kinderbescherming ingeschakeld en kunnen voogden boetes krijgen tot €800 (£685). Want niets bouwt vertrouwen op zoals het dreigen met boetes voor de kleding van hun kind.

Het is niet verrassend dat leraren dolenthousiast zijn over hun nieuwe rol als modepolitie. Sigi Maurer van de Groenen beschuldigde onderwijsminister Christoph Wiederkehr (Neos) ervan 'nieuwe conflicten te creëren en die op de leraren af te schuiven', die 'al onder enorme druk staan'. Ze suggereerde dat Wiederkehr 'de rol van politieagenten op hen wil afwentelen', wat vermoedelijk niet in de functiebeschrijving staat.

Ondertussen vindt de extreemrechtse Vrijheidspartij (FPÖ) het verbod veel te mild. Zij pleiten voor een volledig verbod op hoofddoeken en gezichtsbedekkingen voor zowel leerlingen als leraren. Ricarda Berger verklaarde dat er 'geen plaats is voor politieke islam in Oostenrijk, en zeker niet op onze scholen', terwijl bondskanselier Christian Stocker (ÖVP) heeft opgeroepen tot een grondwettelijk verbod op politieke islam, en tegen ORF zei dat hij 'niet in een islamitische staat wil leven'. Subtiel.

Oostenrijk voegt zich bij een Europese club van hoofddoekverbieders, zij het met een eigen twist. Frankrijk heeft al meer dan twee decennia alle opvallende religieuze symbolen op scholen verboden, maar de Oostenrijkse wet richt zich uniek op hoofdbedekkingen van moslimvrouwen. En net als Frankrijk, België en Denemarken heeft Oostenrijk al een verbod op gezichtssluiers (nikabs of boerka's) in het openbaar.

Baghajati betreurde een 'verontrustende trend' in Europa 'waarbij complexe sociale uitdagingen worden gereduceerd tot symbolische maatregelen gericht op minderheidsgroepen'. Dergelijke benaderingen, zei ze, 'kunnen politieke aandacht genereren, maar lossen zelden de onderliggende problemen op'. Maar ja, wie heeft er oplossingen nodig als je een goede kop kunt hebben?