Litvanya, Beyaz Rusya'dan yaklaşan şüpheli bir askeri drone'un sorun çıkarmak yerine Vilnius yakınlarında manzara izlemeye karar vermesinin ardından hava alarmını kaldırdı. Ülkenin savunma bakanı, Reuters aracılığıyla, drone'un Lentvaris üzerinden uçup farklı bir yöne saptığını doğruladı. Yetkililer hâlâ düşüp düşmediğini, ülkeyi terk edip etmediğini veya sadece kaybolup kaybolmadığını anlamaya çalışıyor - ancak bunun askeri bir drone olduğundan eminler, çünkü tanımlanamayan bir savaş uçağından daha 'huzurlu gökyüzü' ne olabilir?
Bu arada, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupa'nın atanmış açıklayıcısı rolünün tadını çıkararak Donald Trump'ın ittifaka yönelik eleştirileri hakkında soruları yanıtladı. Rutte, bir anaokulu öğretmeni sabrıyla, Trump'ın yaklaşımının Avrupa'yı daha fazlasını yapmaya ittiği için 'sağlıklı' olduğunda ısrar etti. 'Hey Avrupa - Birleşik Krallık, Türkiye ve Norveç ile birlikte - 500 milyondan fazla insansınız. 120-140 milyon insanlı Rusya ile karşı karşıyayız ve 350 milyon insanlı tek bir müttefike aşırı bağımlıyız. Bu uzun vadede sürdürülebilir değil ve o tek müttefik bunu kendi halkına açıklamaya devam edemez.' Çeviri: Avrupa'nın Amerika'nın askeri bütçesinden sızdırmayı bırakması gerekiyor.
Rutte ayrıca NATO'nun Avrupalı üyelerinin GSYİH'lerinin %0,25'ini Ukrayna'ya yardım için harcaması önerisini de ele aldı. 'Bunun kabul edileceğini sanmıyorum' diye itiraf etti, çünkü görünüşe göre ülkelerden kendi savunmaları için katkıda bulunmalarını istemek cesur ve tartışmalı bir hareket. Ukrayna'yı ayakta tutmanın yolları hakkında bir tartışma istedi ve 'Ukrayna, ABD teçhizatının bu kritik akışı olmadan hayatta kalamaz, buna anti-füze sistemleri ve önleyiciler de dahil. Bu çok önemli şeyler.' Yani, lütfen bunun isteğe bağlı olduğunu iddia etmeyi bırakın.
Estonya drone olayına gelince - Litvanya'da konuşlu bir Rumen F-16'sının Estonya üzerinde bir Ukrayna drone'unu düşürmesi - Rutte NATO'nun 'sakin, kararlı ve orantılı tepkisini' övdü. 'Drone'lar Ukrayna'dan geliyorsa, Ukrayna Letonya, Litvanya veya Estonya'ya bir drone göndermek istediği için orada değiller. 2022'den beri Rusya'nın pervasız, yasadışı tam ölçekli saldırısı nedeniyle oradalar.' Savaş uçaklarının drone'larla savaşmanın en iyi yolu olup olmadığı hakkında yorum yapmayı reddetti, muhtemelen cevap açık ama politik olarak uygunsuz olduğu için.
Rutte ayrıca ABD'nin Almanya ve Polonya'dan asker çekmesiyle ilgili sorulardan kaçındı, bunun yerine 'Avrupalılar ve Kanadalıların savunma harcamalarında büyük ölçüde artış yapmasını' övdü. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in Avrupa'nın NATO'da daha büyük bir rol üstlenmesi gerektiği yönündeki görüşüne katıldı ve ABD Asya'ya yönelirken ayarlamaların 'zaman içinde yapılandırılmış bir şekilde' yapılacağını belirtti. NATO'nun yüce müttefik komutanı Alexus Grynkewich'in değişikliklerin savunma planlarını etkilemeyeceği yönündeki güvencesine işaret etti - çünkü 'yapılandırılmış' demek, belirsiz güvencelerden başka bir şey değildir.
İtalya'dan Mario Draghi'nin Rusya ile potansiyel bir AB müzakerecisi olup olmayacağı sorulduğunda Rutte onu 'yakın kişisel arkadaş' olarak nitelendirdi ancak yorum yapmayı reddederek 'Önce AB'nin nasıl bir rol oynayacağına karar vermesi gerekiyor. Ardından bu rolü kimin oynayabileceği konusunda bir tartışma olmalı. Bunu AB'ye bırakıyorum.' dedi. Çeviri: Benim sirkim değil, benim maymunlarım değil.
Son olarak Rutte, İran'ı Hürmüz Boğazı'ndaki faaliyetleri nedeniyle 'seyir özgürlüğüne ve küresel ticarete doğrudan bir saldırı' yapmakla eleştirdi ve birkaç NATO ülkesinin 'seyir özgürlüğünü sağlamak için planlar etrafında bir araya geldiğini' belirtti. Çünkü 'özgürlük' demek, bir deniz yolunu koruyan askeri koalisyondan başka bir şey değildir.
Rusya'nın Letonya ve Baltık ülkelerine yönelik artan söylemine gelince - Ukrayna'nın kendi topraklarından Rusya'ya saldırmasına izin vereceklerini iddia ediyor - Rutte bunu 'tamamen saçma' olarak nitelendirdi ve Rusya'nın bunu bildiğini ekledi. Letonya ve Ukrayna da iddiaları 'yalan' olarak nitelendirdi. Yani, drone'ların istenmeyen figüranlar olduğu jeopolitik tiyatronun sıradan bir günü daha.