Andy Burnham, başbakan olarak yaptığı ilk konuşmada, insanlara yaşam maliyeti konusunda daha fazla "nefes alma alanı" verme sözü verdi - çünkü bir politikacının mali durumunuz hakkında konuşmasından daha rahatlatıcı bir şey yoktur. Politikalar, iş başındaki ilk tam günü olan Salı günü açıklanacak. Göreve başladıktan birkaç saat sonra yeni Başbakan, sonbahardaki ilk Bütçesi öncesinde vergisiz kişisel ödeneği "inceleyeceğini" doğruladı. Çeviri: Bunu düşünüyor, ki bu çoğumuzun enerji faturalarımıza bakarken yapabileceğinden daha fazlası.
Yaşam maliyeti son yıllarda insanların hayatlarına ve bir ölçüde siyasetimize de hakim oldu. Bu baskıyı hafifletmek kolay olmadı. Burnham, enerji faturalarını destekleme, ulaşım maliyetleri ve bakım ile konutu daha uygun hale getirme gibi hamleleri finanse etme konusunda zor seçimlerle karşı karşıya. Yeni maliye bakanı John Healey, herhangi bir değişikliği uygulamak ve bunların nasıl ödeneceğini ana hatlarıyla belirtmek zorunda kalacak. Baskı yok, John.
İlginçtir ki, "yaşam maliyeti hakkında konuşulmayan her dakika boşa geçmiş bir dakikadır" ve "bir numaralı odak" sözleri Burnham ve Healey tarafından değil, bu yılın Ocak ayında Sir Keir Starmer ve eski maliye bakanı Rachel Reeves tarafından söylendi. Nisan ayında bazı vergileri kesip diğerlerini vergilendirmeye kaydırarak tipik bir yıllık hane enerji faturasından 150 £ düşürdüler. Ancak faturalar, ABD-İsrail'in İran'a yönelik saldırıları nedeniyle kısa sürede tekrar yükseldi. Moneyfacts'ten Adam French'ın dediği gibi: "Daha değişken bir dünya, daha pahalı bir dünyadır."
Burnham, kişisel ödeneği kaydırarak insanların gelir vergisi ödemeye başlamadan önce daha fazla kazanmasına izin vermeye "bakacağını" söylüyor. İlk gününde bunu değiştirmenin mevcut ekonomik koşullarda "zor" olacağını kabul etti. Mevcut politikaya göre, İngiltere, Galler ve Kuzey İrlanda'da gelir vergisi ve Ulusal Sigorta eşikleri Nisan 2031'e kadar donduruldu, yani daha fazla kazandıkça gelirin daha büyük bir kısmı vergilendiriliyor. Bunu kısmen tersine çevirmek, başka yerlerden para bulmayı veya borçlanmayı gerektirecek. Burnham ayrıca bazı insanlardan "biraz daha fazla" vergi istemeye işaret etti. Yani nefes alma alanının bir bedeli olabilir.
Gelir vergisi, Ulusal Sigorta ve KDV'yi yükseltmeme konusundaki İşçi Partisi manifestosuna bağlı kalacak. Ancak diğer vergiler değiştirilebilir; aile çiftliklerini etkileyen veraset vergisi değişikliklerinde görüldüğü gibi. Seçenekler arasında tapu harcı ve belediye vergisini alternatif bir emlak vergisiyle değiştirmek veya sermaye kazancı vergisinde daha yüksek oranlar yer alıyor. Bu tür reformlar kazananlar ve kaybedenler yaratacaktır ve Burnham'ın selefleri, büyük çoğunlukların U dönüşlerini engellemediğini zor yoldan öğrendi.
Burnham ve Healey'in hükümetin kendi kendine dayattığı mali kurallara bağlı kalması bekleniyor. Bunların mantıklı yapı taşları mı yoksa "işlevsiz" bir ekonomik deli gömleği mi olduğu konusunda görüşler bölünmüş durumda. AJ Bell'den Rachel Vahey, bunun sonucunda "kanepenin arkasında bozuk para aramanın kişisel finansmanı sert vurduğunu" söylüyor. Bu arada, İşçi Partisi'nin 2030 yılına kadar hane enerji faturalarını 300 £ düşürme vaadi inceleme altında. Downing Street'te Burnham, temel ihtiyaçları daha uygun hale getirmek için "kamu kontrolü altına alacağını" söyledi.
Bir seçenek, en savunmasız kişilere indirimli faturalar sunan, daha varlıklı olanlardan daha yüksek faturalar veya vergiler yoluyla ödenen bir sosyal tarifedir. Ödenmemiş enerji borcu, bir yılda %15 artışla 4,79 milyar £ ile rekor seviyede. Citizens Advice, hanelerin "ısınma ve yemek arasında seçim yapmaya zorlandığını" söylüyor. Ulaşım konusunda, Burnham'ın Greater Manchester belediye başkanı olarak deneyimi yardımcı olabilir, ancak yetki devri kontrolünü İngiltere ile sınırlıyor. İngiltere'de Londra dışında otobüs ücretlerinde 3 £ tavanı gönüllüdür ve tüm şirketler katılmamıştır. Demiryolu ücretleri Mart 2027'ye kadar donduruldu.
Konut konusunda Burnham, The Times'a "insanların karşılayabileceği yeterli ev olmadan, kira yardımı sistemini zorlarsınız" dedi. Bu nedenle, hükümetin iddialı ancak programın gerisindeki ev inşa hedefinin yanı sıra daha fazla belediye evi inşa etme planı var. Bazı borç verenler ilk kez ev alacaklara daha küçük depozitolar sunuyor, ancak Banka