Szwajcarskie lodowce mają się bardzo źle, według szefa Glacier Monitoring w Szwajcarii (Glamos), który ogłosił, że cały śnieg i lód nagromadzone ostatniej zimy prawdopodobnie stopnieją do poniedziałku. Oznacza to drugie najwcześniejsze w historii nadejście osławionego „dnia utraty lodowca” – punktu krytycznego, który, dla kontekstu, powinien nastąpić znacznie później, najlepiej nigdy.

W danych sięgających 2000 roku, tylko 2022 pobił tegoroczny rekord, gdy punkt krytyczny nastąpił 26 czerwca. Winowajca? Obecna fala upałów, plus ta z maja, obie po zimie, która najwyraźniej zapomniała o śniegu. „Obserwujemy ogromną ablację, tempo topnienia lodu i śniegu w całych Alpach” – powiedział Matthias Huss, szef Glamos, w piątek agencji AFP, gdy kilka szwajcarskich stacji meteorologicznych odnotowało nowe rekordy wszech czasów. „Jesteśmy trzy miesiące za wcześnie w porównaniu do zdrowego stanu.”

W tym stuleciu punkt krytyczny był średnio osiągany w połowie sierpnia – już zła wiadomość dla szwajcarskich lodowców, które kurczą się w zastraszającym tempie. Woda z tych lodowców zasila dwie główne rzeki Europy, Ren i Rodan, więc to nie tylko problem alpejski.

Huss powiedział, że właśnie wrócił z lodowca Rodanu i że w ciągu 10 dni od jego poprzedniej wizyty „nastąpiło topnienie jednego metra lodu w pionie – jeden metr topnienia w ciągu zaledwie ostatnich 10 dni”. „To robi ogromne wrażenie, a to tylko efekt fali upałów” – dodał, jak zakładamy, tonem grozy, a nie podziwu.

Huss przypisał „bardzo zły stan lodowców w tej chwili” „kombinacji złych okoliczności”, w tym mniejszej ilości opadów śniegu i przybycia pyłu z Sahary w marcu. Powiedział, że rok 2026 jest „zaskakująco podobny” do 2022, który dla lodowców był „zdecydowanie najbardziej ekstremalnym rokiem w historii Alp, z tempem topnienia bijącym wszystko, co widzieliśmy wcześniej”. W tym roku odnotowano o 25% mniej śniegu zasilającego powierzchnię lodowca w porównaniu ze średnią z lat 2010-2020, a maj był na tyle ciepły, że pokrywa śnieżna spakowała manatki wcześniej.

Lodowce w Alpach Szwajcarskich zaczęły się cofać około 170 lat temu, początkowo w skromny sposób, ale w ostatnich dekadach topnienie znacznie przyspieszyło wraz z ocieplaniem się klimatu. Objętość szwajcarskich lodowców zmniejszyła się o 38% w latach 2000-2024. Huss zauważył, że Szwajcaria straciła już 1200 lodowców w ciągu ostatnich 50 lat, pozostawiając tylko 1300. „Te utracone były małymi lodowcami, ale wciąż istotnymi w peryferyjnych regionach Alp” – powiedział. „Jeśli ocieplenie będzie postępować tak jak w ostatnich dekadach, do 2100 roku pozostaną nam tylko małe resztki lodu.”