Sterft IJsland? Sterft de wereld? Dat zijn de prangende vragen achter National Geographic's nieuwste documentaire 'Tijd en Water', die ze beantwoordt met een hoop smaakvolle shots en homevideo's van iemands grootouders. De film, geregisseerd door Sara Dosa (die eerder een documentaire maakte over vulkanologen die stierven tijdens het bestuderen van een uitbarsting), richt zich op de IJslandse klimaatschrijver Andri Snær Magnason, wiens boek 'Van Tijd en Water' uit 2019 een beroemde droevige 'doodsbrief' voor de Ok-gletsjer bevatte - de eerste IJslandse gletsjer die volledig verdween. Spoiler: het zal niet de laatste zijn.
De gletsjers smelten in het noorden om dezelfde reden dat het mondiale zuiden 50°C haalt, met alle geopolitieke stabiliteit en migratie-implicaties die dat met zich meebrengt. Maar in plaats van woede of urgentie kiest de film voor wat alleen omschreven kan worden als elegische flauwheid. Het vertelt onhaastig de IJslandse geschiedenis en mythen naast Magnasons familiale verhalen, inclusief eindeloze homevideo-beelden van zijn grootouders, gezet op zoete ambientmuziek terwijl de auteur mompelt over hoe het IJsland dat zij kenden aan het verdwijnen is. De begrafenisscènes voor deze ouderen zijn ontroerend, maar de rest is een inert, toegeeflijk videoplakboek dat niet bepaald een schatkamer van materiaal is. Uiteindelijk spreekt Magnason menigten toe met: 'We weten wat er moet gebeuren.' Ja: de CO2-uitstoot verminderen. Maar de tijd dringt, en deze film lijkt geen haast te hebben om dat punt te maken.