Onafhankelijke VN-mensenrechtenonderzoekers hebben Iran gevraagd om alstublieft te stoppen met het executeren van mensen die eerder dit jaar deelnamen aan een protest in Isfahan. Ze maken zich specifiek zorgen over 10 mannen die ter dood zijn veroordeeld, van wie sommige familieleden al zijn opgeroepen voor wat de experts onheilspellend 'laatste bezoeken' noemen.

Dit beroep volgt op de executie op 19 juli van twee andere mannen in dezelfde zaak: Erfan Esfandiari, naar verluidt 18 jaar oud, en Gol Mohammad Mohammadi, een 23-jarige Afghaanse staatsburger. De VN-missie 'veroordeelde dat krachtig', waarvan we aannemen dat Iran het elke dag ter harte zal nemen.

Alle 12 mannen werden gearresteerd in verband met een protest op 8 januari op het Alikhani-plein in Isfahan dat leidde tot de dood van vier veiligheidstroepen. De VN-experts waarschuwen dat meer executies 'op handen zijn', wat een diplomatieke manier is om te zeggen 'doe alsjeblieft niet wat je duidelijk op het punt staat te doen.'

De executies maken deel uit van een patroon dat verband houdt met landelijke protesten die in december begonnen. In maart werden drie jonge mannen geëxecuteerd in Qom; in april werden er nog vier geëxecuteerd in Teheran voor een vermeende aanval op een Basij-basis. Sinds december wijzen geloofwaardige rapporten erop dat meer dan 60 mensen - waaronder ten minste drie vrouwen en twee jongens - ter dood zijn veroordeeld. Irans eigen rechterlijke macht zegt dat er sinds maart 23 mannen zijn geëxecuteerd.

De VN-missie maakt zich vooral zorgen dat Iran deze zaken versneld behandelt. Op 15 juli kondigde de procureur-generaal van Teheran, Ali Salehi, na een richtlijn van het hoofd van de rechterlijke macht, Gholam-Hossein Mohseni-Eje'i, aan dat alle zaken met betrekking tot de vijandelijkheden en protesten waren 'afgerond' en naar de rechtbanken waren verwezen. De experts waarschuwen dat dit 'ernstige angsten' oproept voor meer doodstraffen en executies - want als een regering aankondigt dat ze executies versnelt, is dat over het algemeen slecht nieuws voor de mensen die worden geëxecuteerd.

De Onafhankelijke Internationale Feitenonderzoeksmissie voor Iran, opgericht door de VN-Mensenrechtenraad in november 2022, bestaat uit drie onbetaalde leden: Sara Hossain, Viviana Krsticevic en Max du Plessis. Ze zijn geen VN-werknemers, maar zij zijn degenen die Iran vragen om misschien een moratorium op de doodstraf in te stellen met het oog op afschaffing. We houden u op de hoogte van hoe dat gaat.